Tennessee Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezi’nden araştırmacıları kromozom biyolojisi hakkında yeni keşifte bulundular.

Yakın zamanda Nature dergisinde yayımlanan, pangenom adı verilen taslak, insanların genetik yapılarına farklı bakış açısı sağlıyor.

Pangenom projesi, genetikçilerin genler ve hastalıklar arasındaki bağlantıların incelenmesine yardımcı olabilecek DNA dizilerini karşılaştırmak için haritalandırmayı amaçlıyor. Taslakta şu anda 47 kişinin gen haritası bulunuyor ve bu sayı 2024’ün ortalarına doğru 350’ye çıkması hedefleniyor.

İnsanlar çoğu kromozomun iki kopyasına sahip: biri anneden, diğeri babadan. Kromozomlar arasında genetik materyal alışverişi olan rekombinasyonun, genellikle eşdeğer kromozom çiftleri arasında gerçekleştiğine inanılır. UTHSC araştırmacıları ise farklı akrosentrik kromozomların daha kısa kolları aracılığıyla DNA alışverişi yapmak için birbirleriyle yeniden birleşebileceğini keşfetti.

Bu gözlem, insanlarda en sık görülen kromozomal anormallik türünü çözmede nasıl anahtar olarak gösterildi.

14. kromozomun kısa kolunun bir kısmı, diğer akrosentrik kromozomlara göre ters çevrilir ve bununla rekombinasyon, Robertsonian translokasyonu olarak bilinen bir kromozomal anormalliğe neden olabilir. Bir Robertsonian kromozomu, iki akrosentrik kromozomun kafa kafaya bir füzyonu olarak bilinir. Bu durum, anormal sayıda kromozom kopyasına neden olabilir.

Ekibin bir parçası olan Dr. Garrison, “Ekstra kromozom kopyasının varlığı doğurganlık sorunlarına neden olur ve Down sendromuyla ilişkilidir. Bunun neden olduğuna dair gerçekten moleküler bir açıklama sağlayabildik ve Robertsonian translokasyonlarının nedeni hakkında 50 yıldır açık olan bir soruyu çözebildik. Bunun potansiyel tedavi için sonuçları olacak ve taşıyıcıların genetik durumlarının nedenini anlamalarına yardımcı olacak.” dedi.

Araştırmacılara göre pangenom projesi daha yeni başlıyor ve daha ileride daha fazla kişinin haritası çıkarıldığında daha fazla keşifler ortaya çıkacak.

Derleyen: Arda Yardımsever