1960’lı yıllarda Türkiye’de bulunan ve kaçak yollarla Amerika Birleşik Devletleri’ne götürülen tarihi eser, uzun yıllar boyunca müzede sergileniyordu. Ancak Manhattan Bölge Savcılığı’nın yürüttüğü titiz soruşturma, heykelin gerçek kökenlerini ortaya çıkardı. Cleveland Sanat Müzesi işbirliğiyle iade sürecini başlattı.

Heykelin Gizemli Yolculuğu

Olay, 1960’lı yıllarda Bubon’da köylüler tarafından bulunan eserlerin, yetkililer tarafından fark edilmeden önce kaçakçılara satılmasıyla başladı. Köylüler, New York ve Paris’te faaliyet gösteren İsviçre merkezli kaçakçı George Zakos ve “American Bob” olarak bilinen Robert Hecht ile işbirliği yaptı.

Kaçakçılar, eserleri Jerome Eisenberg’in Royal-Athena Galerileri ve Merrin Galerisi gibi New York merkezli satıcılara ulaştırdı. Bu satıcılar, çalıntı eserleri müze sergilerine ve akademik yayınlara sokarak yasal hale getirmeye çalıştı.

Ancak, Manhattan Bölge Savcılığı’nın Eski Eserler Dairesi’nin yürüttüğü titiz soruşturma sonucunda, eserlerin gerçek kökenleri ortaya çıkarıldı. Bubon’dan yağmalanan 15 eserden 14’ü ele geçirildi ve Türkiye’ye iade edildi.

İade edilen eserler arasında, Metropolitan Sanat Müzesi ve Fordham Üniversitesi’nin koleksiyonlarında bulunan paha biçilmez tarihi eserler de yer alıyor. Bu olay, kültürel miras kaçakçılığının ne kadar büyük bir sorun olduğunu ve bu suçla mücadele etmenin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.

Hukuki Mücadele ve Bilimsel Kanıtlar

Heykelin izini süren Manhattan Bölge Savcılığı, eserin kaçak yollarla ülkeye sokulduğunu ve Bubon’daki tarihi eserlerin yağmalanmasıyla bağlantılı olduğunu tespit etti. Müze, eserin mülkiyetini iddia etse de savcılığın bilimsel kanıtları ve tanık ifadeleri, heykelin Türkiye’ye ait olduğunu kanıtladı.

İşbirliği ve Kültürel Mirasın Korunması

Cleveland Sanat Müzesi, soruşturma sürecinde işbirliği yaparak eserin Türkiye’ye iadesine katkıda bulundu. Müze yetkilileri, heykelin değerini ve kültürel önemini kabul ederek, tarihi eserin ait olduğu topraklara geri dönmesini sağladı.

Türkiye’ye Dönüş ve Gelecek İşbirlikleri

20 milyon dolar değerindeki antik heykel, Türkiye’ye iade edilmeden önce Cleveland’da kısa bir süre sergilenecek. Müze ve Türk yetkililer, heykelin Türkiye’ye taşınması ve kültürel işbirliği alanlarını değerlendirmek için görüşmelerini sürdürüyor.

Bu tarihi iade, kültürel mirasın korunması ve kaçakçılıkla mücadele konusunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Derleyen: Ceren Bal