Muğla merkezli LL Berk Yazılım Teknolojileri, BERK adlı sistem programlama dilini ve geliştirme ortamı Berk Studio’yu 14 Ekim’de kullanıma sundu. Otomotiv, tıbbi cihaz, havacılık ve endüstriyel otomasyon gibi hatanın bedelinin yüksek olduğu alanlar için tasarlanan dil, kodun beklenen davranışını derleme aşamasında denetliyor. Temel sürüm ücretsiz ve Windows 10 ile 11’de çalışıyor.

Hatayı çalışmadan önce yakalayan derleyici

Şirketin verdiği bilgilere göre güvenlik açısından kritik yazılımda bugün güvence büyük oranda testle aranıyor; oysa bir test yalnızca denenen durumu kanıtlıyor. BERK’te geliştirici, bir fonksiyonun nasıl davranacağını doğrudan koda yazıyor: saate ya da rastgele sayıya bakmaz, bellek ayırmaz, çökmez. Derleyici bu sözü program çalışmadan önce kontrol ediyor ve fonksiyonun çağırdığı diğer fonksiyonları da denetliyor. Sözünü tutmayan kod derlenmiyor. Şirket, Rust’ın bellek güvenliğine, Ada/SPARK’ın ise biçimsel doğrulamaya odaklandığını; BERK’in ise davranış sözleşmelerini hedeflediğini söylüyor.

Kod, kart ve CAD tek ortamda

Berk Studio yalnızca bir kod editörü değil. Açıklamaya göre ortam; elektronik kart tasarımını (şematik, çok katmanlı PCB ve üretime hazır Gerber dosyası), mekanik CAD, yapay zekâ modeli ve web API tasarımını bir araya getiriyor. Tasarlanan kart 3B sahneye aktarılabiliyor ve kasası otomatik üretiliyor. Ortam internet bağlantısı gerektirmiyor, kapalı ağlarda çalışabiliyor; veriler kullanıcının bilgisayarında kalıyor ve paketler dijital olarak imzalı. Öğrenci veya öğretmen olduğunu doğrulayanlara tüm tasarım araçları bir yıl ücretsiz sunuluyor; bu hak eğitim amaçlı, ticari kullanım dışı.

Türkçe anahtar sözcükler ve erişilebilirlik

BERK’te 360’tan fazla Türkçe ve İngilizce yazım aynı karşılığa eşleniyor; yani aynı program iki dilde de okunabiliyor. Amaç, İngilizce bilmeyen teknisyen, mühendis ve öğrencilerin de üretime katılmasını sağlamak. Kurucu Mustafa B. Arslantaş, aynı girdinin her makinede aynı sonucu vermesi gerektiğini ve bunu sonradan test etmek yerine dilin kendisine yazmak istediklerini söylüyor. Şirketin “Hizmette Engel Yok” programı ise engelli bireylere Berk Studio Pro lisansını bir yıl ücretsiz veriyor; lisans yenilenebiliyor ve ticari kullanıma açık.

Açık kaynak planı ve yol haritası

Derleyici, standart kütüphane ve araçların Apache 2.0 lisansıyla açılması planlanıyor; kaynak kod şu anda ayıklama ve temizlik aşamasında. Şirket ayrıca araç içi iletişim için BERK DDS, gerçek zamanlı işletim sistemi BERK-RTOS ve dijital ikiz platformu Berk Digital Twin üzerinde çalışıyor. Teknik tarafta dil 1.0 sürümünde ve sözdizimi donduruldu; derleyici 16 etkiyi denetliyor. En kötü durum süresi (WCET) değeri ise sertifikalı bir sınır değil, tavsiye niteliğinde bir tahmin. Şirket sertifika iddiasında bulunmuyor.