Son zamanlarda hafıza alanında yapılan bir araştırmada, yetişkinlerin %76’sının bilgileri doğru bir şekilde hatırlamadığı tespit edildi. Kalabalık sayılabilecek insan gruplarının çeşitli haberleri, marka isimleri ve şarkı sözleri gibi bilgileri yanlış hatırladığına hepimiz şahit olmuşuzdur. Mandela etkisi olarak adlandırılan bu fenomen, günümüzde, geçmişte kıyasla daha yaygın olarak karşımızda.
Mandela etkisini en destekleyici açıklamalardan biri Asch uygunluğudur. Bu, bir kişinin içinde bulunduğu gruba uyum sağlamak amacıyla oradaki insanların görüşlerine uymasıdır. İnsan, doğası gereği beğenilme ve uyum sağlama arzusuna sahiptir. Bu arzuyu tatmin etmenin yollarından biri de bir gruba dahil olup uyum sağlayarak kendini kabul ettirmektir. Kişi, kabul görmek için çok çabaladığında yanlış bilgilere, gerçekleşmemiş olaylara hatta anılara bile inanmaya başlayabilir.
Bugün, sosyal medya özelinde internet kullanımının yaygınlaşması ile kişilerin uyum sağlama arzusu geçmişten daha güçlü hale geldi. İnternet aracılığıyla hızla yayılan bilginin geniş kitlelere ulaşması, daha fazla insanın yanlış bilgileri öğrenip benimsemesi anlamına gelebilir. Sosyal medya, insanların düşüncelerini ifade etmelerine imkan sağlamakla birlikte kullanıcıları anonim yazılarla da karşı karşıya bırakabilir. Bu durum, uyum sürecini hızlandırabileceği gibi Mandela etkisinde de daha fazla örneği ortaya çıkarabilir.
Hayatımızın pek çok alınan karşımıza çıkan Mandela etkisi fenomeni hakkında daha fazla bilgi edinmek için aşağıdaki görsele tıklayıp göz atabilirsiniz (İngilizce):
