Ulusal Çalışma İlişkileri Kurulu (NLRB), Apple’daki üst düzey yöneticilerin ulusal çalışma yasasını ihlal ettiği yönündeki şikayetleri haklı buldu. Bu bulgu, NLRB’nin Apple’ın New York City’deki perakende mağazalarında işçi örgütlenmesine yasa dışı bir şekilde müdahale ettiğini tespit etmesinin ardından geldi.

Bu şikayetler, Apple’ın eski bir çalışanı Ashley Gjøvik tarafından yapıldı. TechCrunch’a yaptığı açıklamada Gjøvik, Apple istihdam politikalarının “Apple çalışanlarını zorlayıcı bir şekilde susturduğunu, aşırı kapsamlı ve muğlak terimlerin yanı sıra sürekli gözetim imasıyla onları korumaya yönelik faaliyetlerde bulunmaktan alıkoyduğunu” ifade etti.

Gjøvik, NLRB şikayetinin bir parçası olarak CEO Tim Cook’tan gelen bir e-posta da dahil olmak üzere bir dizi belge sundu. Bir gazetecinin Eylül 2021’de tüm Apple çalışanlarının katıldığı bir toplantıyı canlı olarak tweet’lemesinin ardından Cook, çalışanlarına bir bildiri göndererek medyaya yapılan sızıntıdan duyduğu rahatsızlığı dile getirmişti: “Sızdıranları tespit etmek için elimizden gelen her şeyi yaptığımız konusunda sizi temin etmek isterim. Bildiğiniz gibi ister ürün IP’si ister gizli bir toplantının ayrıntıları olsun, gizli bilgilerin ifşa edilmesine müsamaha göstermiyoruz. Sızdıranların az sayıda kişiden oluştuğunu biliyoruz. Gizli bilgileri sızdıran kişilerin buraya ait olmadıklarını da biliyoruz.”

NLRB’den bir temsilci TechCrunch’a yaptığı açıklamada, Apple’daki çalışma ve gizlilik kurallarının “çalışanların korunan toplu faaliyet haklarını kullanmalarını engelleme, kısıtlama ya da zorlama eğiliminde olduğunu” söyledi. İş kanununa göre bu “korunan toplu iş sözleşmesi” faaliyeti, diğer şeylerin yanı sıra medyaya konuşmak, iş arkadaşlarıyla ücret ve sosyal haklar hakkında açıkça konuşmak gibi eylemleri ifade ediyor. İşverenlerin, çalışanları bu davranışlara katılımları konusunda tehdit etmesi veya sorgulaması yasa dışı elbette.

Apple, NLRB’nin bulgularına ilişkin açıklama talebine yanıt vermedi.

Gjøvik, henüz bir Apple çalışanıyken bile iş yerinde maruz kaldığı cinsiyetçiliğe ve Apple’ın çalışanlarını gözetleme yöntemlerine karşı olduğunu dile getirdi. Gjøvik o dönemde, “Apple çalışanlara ‘yüz izi verilerini’ Apple’ın dahili sunucularına yüklemeleri için baskı yapıyor, çalışanların fotoğraflarını ve videolarını gizlice çekiyor ve çalışanlara yüz ile ilgili kayıtların iPhone’larından her gün otomatik olarak yüklendiğini söylüyordu” açıklamasında bulundu. Gjøvik, kendisine ait hangi verilerin yüklendiğinin ve kurumsal Apple yapısı içinde hangi kuruluşların kişisel bilgilerine erişebildiğinin açık olmadığını da sözlerine ekledi.

Gjøvik, gizli bilgileri sızdırdığı gerekçesiyle Eylül 2021’de Apple tarafından işten çıkarıldı. NLRB, Gjøvik’in çalışma koşullarını dile getirdiği için yasa dışı bir şekilde işten çıkarıldığı yönündeki şikayetleriyle ilgili henüz bir karar vermedi.

Derleyen: Nazlı Koyuncu