Federal ajans, yapay zekâ ve telif hakkı yasası hakkında yeni bir rehber yayımlayarak yapay zekâ tarafından üretilen çalışmalara “duruma göre” telif vermeye açık olduğunu söyledi.
ABD Telif Hakkı Ofisi, ChatGPT çağında yapay zekâ tarafından üretilen eserlerin kime ait olduğu konusuna ağırlık verdi. Telif Hakları Ofisi Direktörü Shira Perlmutter, “Ofis, yapay zekâ katkılarının ‘mekanik yeniden üretim’ sonucu mu yoksa bir yazarın ‘görünür bir biçim verdiği kendi orijinal zihinsel anlayışı’ yerine mi olduğunu değerlendirecektir.” dedi.
Esasen telif hakkıyla korunan çalışma, kişinin içerik üretmek için yapay zekâyı nasıl kullandığına bağlı olacak. ChatGPT ve Bing Chat’te gördüğünüz gibi yapay zekâdan William Shakespeare tarzında bir şiir veya Jimmy Buffett gibi tavuk kanatları hakkında bir şarkı yazmasını isteyebilirsiniz. Ancak üretici yapay zekâ “yanıt olarak karmaşık yazılı, görsel veya müzikal eserler” ürettiği için “‘yazarlığın geleneksel unsurları’ teknoloji tarafından belirlenir ve yürütülür” ve bu nedenle ofis bunu telif hakkıyla korunan materyal olarak kabul etmez. Kullanıcı, yapay zekânın eseri nasıl yorumladığı ve ifade ettiği üzerinde yaratıcı kontrole sahip olmadığı için telif hakkı konusunda da söz sahibi sayılmayacak.
Öte yandan bir kullanıcı “yapay zekâ tarafından üretilen materyali yeterince yaratıcı bir şekilde seçebilir veya düzenleyebilir”, bu da kullanıcının yaratıcılığına dayanan orijinal bir çalışma haline gelir ve böyle bir çalışma telif hakkıyla korunabilir. Perlmutter, “Sonuçta önemli olan, insanın eserin ifadesi üzerinde ne ölçüde yaratıcı kontrole sahip olduğudur.” dedi.
Tüm bunlar kulağa belirsiz ve kafa karıştırıcı gelebilir. Bu, Telif Hakkı Ofisi’nin üretken yapay zekânın ani popülaritesi nedeniyle ele almak zorunda kaldığı telif hakkı yasası için yeni bir alan. Yakın geçmişte, bir maymun tarafından çekilen selfie’yi kimin yazdığı gibi başka zor telif hakkı davaları da oldu. Kurum nihayetinde telif hakkıyla korunan eserin bir insan tarafından yaratılması gerektiğini söyleyerek telif hakkı verilmesine karşı karar verdi. Ancak bu davada, insan ve hayvan arasındaki ayrım açıktı.
Yapay zekâ sohbet robotları o kadar sofistike hale geldi ki insan ve makine tarafından üretilen çalışmalar arasındaki çizgi giderek bulanıklaşıyor. Teoride, Telif Hakkı Ofisi’nin “bir insan yazarın herhangi bir yaratıcı girdisi veya müdahalesi olmaksızın rastgele veya otomatik olarak çalışan bir makine veya sadece mekanik bir süreç tarafından üretilen eserleri kaydetmeyeceği” yönündeki politikası, karışık cümleye rağmen netliğini koruyor. Ancak uygulamada, fikirler üzerinde “beyin fırtınası” yapmak veya bir sanat eseri üzerinde “iş birliği” yapmak için yapay zekâ kullanmak oldukça karanlık bir iş.
Derleyen: Hatice Bulut
