Tetris’in Batı’ya nasıl getirildiğinin gerçek hayat hikayesi zaten baş döndürücüydü. Tetris filmi, oyunun lisanslama destanını ilgi çekici, yüksek aksiyonlu bir dramaya dönüştürüyor ve bu sizi filme dahil etmeye konusunda başarılı oluyor.
Proje, aslında bir evcil hayvan projesi olan Tetris’in zaman içerisinde bundan bambaşka bir popüler kültür ikonuna evrilen yolunu, bu yolda yaşanan sorunları, bu sürecin etkilediği çok sayıda şirketin yükselişi ve düşüşünü, komünist ve kapitalist ideolojilerin çatışmasını ve herkesin onu ele geçirmek için yaptığı sonsuz mücadeleyi anlatıyor.
Film olarak kafa karıştırıcı bir yapıt gibi dursa da, dönemdeki riskler kesinlikle Jon S. Baird’in yönettiği ve Taron Egerton’ın başrolünü oynadığı Apple TV+ orijinal filmi Tetris’te tasvir edildiği kadar aşırı değildi. En azından biz o kadar da değil diye düşünüyoruz.
Apple, Tetris’in gerçek yaşam öyküsünde olduğu gibi pek çok şey doğru anlatılıyor. Sürecin kilit isimleri, büyük engeller, finansal ve duygusal yatırımlar.
Bir çeşit belgeseli andırsa da kesinlikle değil, proje Tetris’in hak mücadelesini de gözler önüne seriliyor ve böylece oyunun önemi de ilgi çekici bir şekilde tasvir edilmiş oluyor.
Film, Japon bir video oyunu geliştiricisi ve satıcısı olan Henk Rogers’ın (Egerton) bir teknoloji fuarında Tetris’i keşfetmesi ve onun Japon pazarı haklarını almasıyla hikâyenin özüne girmekte hiç vakit kaybetmiyor.
Hikayenin gerçekte olduğu gibi filmdeki kötü adamı İngiliz medya patronu Robert Maxwell (Roger Allam) ve oğlu Kevin (Anthony Boyle) sayesinde lisans anlaşmasının bir kısmı suya düşünce Nintendo ve o zamanki başkanı Hiroshi Yamauchi ile olan yakın ilişkisi, Henk Rogers’ın 120 milyona yakın satacak olan video oyun konsolu Game Boy’un yakında piyasaya çıkacağını öğrenmesine yol açar.
Tetris’in konsolun bir parçası olmasının inanılmaz bir olasılık olduğunu öngören Rogers, oyunun küresel haklarını güvence altına almak için dünyayı dolaşan bir maceraya atılır. Önüne çıkan engeller, üç ayrı hak sahibinin Tetris’in dizginlenemez potansiyelini fark etmesi ve oyunun fikri mülkiyet haklarının yaratıcısı Alexey Pajitnov’a (Nikita Yefremov) değil, çalıştığı Sovyet devlet yazılım şirketine ait olmasıdır.
Bu noktadan sonra kilit oyuncular, 1980’lerin Sovyetler Birliği ve onun bürokrasisi, protokolü ve yolsuzluğuyla düşmanca bir ortamda müzakere etmeye çalışmasıyla hızla fazlasıyla aksiyon dolu, casus temalı bir gerilim bölümüne giriyor.
Gerçek hayattaki iş anlaşmalarının karmaşıklığı, son derece teatral olsa da anlaşılabilir bir şekilde ortaya çıkmayı başarıyor; her bir ifşaat kendi başına zorlayıcı bir dram yaratıyor ve her oyuncu mücadeleye farklı kişilikler getiriyor.
Seyirci elbette Tetris’in tüm zamanların en büyük ve en çok satan video oyunu haline geleceğini biliyor. Ancak büyük riskler ve durumun bilinmeyenleri buradaki karakterler aracılığıyla keskin bir şekilde hissediliyor. Finansal ve duygusal riskler film ilerledikçe artıyor ve ikinci perdeden itibaren film, fokurdamak üzere olan büyük bir kaynama kazanına dönüşüyor.
Fakat Tetris, yozlaşmış Sovyet hükümet yetkilileri, manipülatif KGB casusları, Henk ve Pajitnov’un aile hayatları ve Sovyetler Birliği’nin çöküşünü içeren alt konuları örmek için bazı sanatsal nüanslar kullanarak çıtayı eğlenceli bir şekilde gülünç seviyelere çıkarmak için birkaç adım atıyor. En can alıcı sahnelerden biri, Bonnie Tyler’ın ‘Holding Out For A Hero’ şarkısı çalarken Moskova sokaklarında Nintendo of America liderlerinin de dahil olduğu yüksek hızlı bir araba kovalamacasını içeriyor.
Tetris’in baştan sona yaptığı şey, oyunun fikri mülkiyetine saygı duyulan ve gerçek bir güce sahip bir şey olarak davranmak. Uğruna savaşmaya değer bir şey hem bireysel yaratıcılığı hem de pervasız kapitalist hırsı temsil ediyor. Asla “sadece bir video oyunu” olarak önemsizleştirilmiyor ve bu konuda sanırım en doğrusu da bu.
Ancak Tetris’in önemsizleştirilme sınırına geldiği nokta, filmin animasyon sekanslarının yanı sıra önemli sekansları retro oyunlardan esinlenen görsel efektlerle süsleme yönündeki kararı.
Bunların bir kısmı hikâye anlatma aracı olarak işe yarıyor. Kısa, animasyonlu vinyetler bazen hikayedeki kilit oyuncuların üzerinden geçmek ya da video oyunları, bilgisayar oyunları ve atari oyunları arasındaki farkı açıklamaya yardımcı olmak için görsel yardımcılar olarak işlev görüyor.
Ancak biçimsel olarak özellikle bilgi sahibi bir göze çok tutarsız geliyor. Filmde, nesneleri voksellerden (esasen 3D pikseller) inşa edilmiş nesnelere dönüştüren bir rotoskopefekti de dahil olmak üzere, bazıları diğerlerinden çok daha ayrıntılı olan bir avuç tamamen farklı piksel sanatı estetiği var. Bir bütün olarak ele alındığında, her şey birbiriyle çatışıyor ve dahası, stillerin hiçbirinin Tetris’in kendisiyle belirgin bir görsel bağı yok.
Bu tutumun en iyi göstergesi Rogers’ın Nintendo Başkanı Yamuchi’yi bir ortaklığı kabul etmeye ikna etmeye çalıştığı an. Ortaklık fikri üzerinde durulduğunda, Super Mario Bros’tan (1985) bir klip ve ardından The Legend of Zelda: Four Swords’tan (2004) bir klip gösteriliyor. Her ikisi de piksel sanatının örnekleri, ancak bu iki oyun stil ve palet, görünüm ve his açısından birbirinden çok farklı. Bu, bilinçli bir izleyici için rahatsız edici olabilir.
Buna bir de klişe retro video oyunu terminolojisinin aşırı kullanımı eklendiğinde, tüm bu kakofoni muamelesi Tetris’in bir video oyunu olduğunu seyirciye hatırlatıyor ve altta yatan ilgi çekici tüm gerilimi neredeyse baltalıyor. Halbuki biraz daha özen gösterilse, bu görsel efektler daha büyük etki yaratabilirdi.
Bu haliyle film, video oyunu meraklıları için sonradan evrilmesi düşünülmüş. Bu da tüm anlatıyı boşa çıkarıp bir laf kalabalığı gibi geliyor.
Abartılı efektleri bir yana, aşırı geveze iş adamı Henk Rogers rolünde izlenebilir bir performans sergileyen Taron Egerton ile alçakgönüllü ve yumuşak dilli Pajitnov rolündeki Nikita Yefremov’un sağlam performansları, her iki tasvirin de gerçekçi olduğunu hissettiriyor.
Başta Pajitnov’un patronu Nikolai Belikov rolündeki Oleg Stefan ve Robert Stein rolündeki Toby Jones olmak üzere yardımcı oyuncu kadrosu da başarılı.
Tetris’in hikayesi anlatılmaya değer bir hikâye ve bu da bu hikâyenin izlemeye değer bir yorumu. Bazıları diğerlerinden daha başarılı olan tüm abartılı süslemeleriyle film sizi koltuğunuzda tüm algınızı üzerinde tutmayı başarıyor ve kesinlikle ikonik bir eserin mirasına katılımınızı sağlıyor.
TETRIS
Yönetmen Jon S. Baird
Yazar: Noah Pink
Yapımcılar: Matthew Vaughn, Gillian Berrie, Gregor Cameron, Len Blavatnik, Claudia Vaughn
Yayıncısı: Apple TV+
Derleyen: Onur Bedek
[AY1]Kim öğreniyor?
[OB2]Henk Rogers
