Son kırk yılda, diyabetli insan sayısı yaklaşık olarak 100 milyonken, şu anda 500 milyonun üzerine çıktı. Genel vakaların yüzde 95’ini oluşturan tip 2 diyabetle ilgili yeni bir araştırmaya göre bu sorunlardan birinin yetersiz beslenme tarzı olması muhtemel bir durum.
Araştırmacılar, 1990 ile 2018 yılları arasında 184 ülkeden toplanan verileri analiz ederek halk sağlığı veri tabanlarından önceki çalışmalardan ve nüfus demografik kayıtlarından istatistikler aldı. Ekip, 2018’de tespit edilen 14,1 milyona kadar tip 2 diyabet vakasının nedeninin yetersiz bir beslenmeden kaynaklanabileceğini ve bunun dünya genelinde yeni yapılan teşhislerin yaklaşık yüzde 70’ini oluşturduğunu tespit etti.
Ele alınan 11 farklı diyet tarzından üçünün bu etkenlerden en önemlilerini oluşturduğu belirtildi. Bu durumda yetersiz tam tahıllar, rafine pirinç, buğday ve işlenmiş diğer gıda faktörlerin daha fazla etkisi var gibi görünüyordu.
Massachusetts’teki Tufts Üniversitesinde bir kardiyolog ve beslenme profesörü olan Dariush Mozaffarian, “Çalışmamız, düşük karbonhidrat kalitesinin, küresel olarak diyete atfedilen tip 2 diyabetin önde gelen itici gücü olduğunu ayrıca ülkeye ve zamana göre önemli farklılıklar gösterdiğini gösteriyor.” diyor.
Araştırmacılar, zayıf beslenmenin diyabet vakalarıyla erkeklerde kadınlara kıyasla daha açık bir şekilde bağlantılı olduğunu ve yaşlı insanlara kıyasla genç insanlarda ve kentsel alanlarda daha fazla etkiye sahip olduğunu buldular.
Orta ve Doğu Avrupa ve Orta Asya, kırmızı et ve işlenmiş etin yaygınlığından dolayı diyete bağlı tip 2 diyabet vakalarının en fazla olduğu bölgelerdi. Latin Amerika ve Karayipler’de de ulaşılan sayılarvyüksekti.
Mozaffarian, “Bu yeni bulgular, beslenmeyi iyileştirmek ve diyabetin yıkıcı yüklerini azaltmak için ulusal ve küresel odaklanma için kritik alanları ortaya koyuyor.” diyor.
Araştırmaya dahil edilen 184 ülkenin tümü, çalışma süresi boyunca diyabet vakalarında istikrarlı bir artış gördü.
Araştırmacılar, burada bir fark yaratmaya başlamak için farklı ülkelerde farklı yaklaşımların gerekli olacağını öne sürüyor.
Food Systems for the Food Systems’dan beslenme epidemiyoloğu Meghan O’Hearn, “Kontrol edilmediği ve görülme sıklığının artması öngörülen tip 2 diyabet, nüfus sağlığını, ekonomik üretkenliği, sağlık sistemi kapasitesini etkilemeye ve dünya çapında sağlık eşitsizliklerini artırmaya devam edecek.
Bu bulgular, bu küresel salgını ele alan daha sağlıklı beslenme seçimlerini teşvik ederken, klinisyenler, politika yapıcılar ve özel sektör aktörleri için beslenme öncelikleri hakkında bilgi vermeye yardımcı olabilir.” diyor.
Derleyen: Ceren Korkmaz
