Yeni bir çalışma, zamanında Dünya’nın tam bir devir dönüşünün, yani bir gün süresinin, neden 19 saat olduğunu ortaya koydu.

Dünya’nın çalkantılı tarihinde her şeyin neredeyse durma noktasına geldiği bir zaman vardı. Tektonik aktivite azalmıştı, jeokimyasal süreçler sızmıştı ve en basit düzeydeki evrim pek bir işe yaramıyordu.

Yapılan yeni bir araştırmaya göre “Sıkıcı Milyar” olarak adlandırılan bu dönem, Dünya gezegeninin sabit bir dönüş hâlinde asılı kaldığı ve bir günün -bir tam devir- sadece 19 saat sürdüğü bir zamana denk geliyor.

İki jeofizikçinin çalışmasına göre Dünya’nın gün uzunluğunun 19 saatte “durması” yaklaşık 1 milyar yıl sürdü ve bu, gezegenimizin uzak geçmişindeki karşıt güçlerin hassas bir dengesinin sonucuydu. O zamanlar Ay, Dünya’ya daha yakındı ve sabit bir mesafede duruyordu. Daha önce -ve o zamandan beri- yaptığı gibi yer çekimsel yörüngesinden kaymıyordu.

Çin Bilimler Akademisinden Ross Mitchell ve Avustralya’daki Curtin Üniversitesinden Uwe Kirscher yayımladıkları makalede, “Zaman içinde Ay, Dünya’dan daha uzakta daha yüksek bir yörüngeye çıkmak için Dünya’nın dönme enerjisini çaldı.” diyor.

Ay’ın dışa doğru hareketinin bir sonucu olarak, Dünya’nın dönüşü yavaşladı ve güneşli günlerimiz çok az uzadı.

Geçmişte yapılan pek çok araştırma, gezegenimizin günlerinin -bazı yeni tahminlere göre yılda 0.000015 saniyenin üzerinde bir hızla- nasıl uzadığını araştırmıştı. Bu gibi çalışmalarda Dünya’nın dönüşüne ilişkin modellerin çoğu, gezegenimizdeki gün uzunluğunun son 3 ila 4 milyar yıl içinde istikrarlı bir şekilde arttığını öngörüyor.

Mitchell ve Kirscher bu yeni çalışmada, son yıllarda ortaya çıkan yeni jeolojik verilerden yararlandılar. Siklostratigrafi verileri, Dünya’nın yalpalama ve eksenel eğimi de dâhil olmak üzere astronomik güçler tarafından yönlendirilen Dünya iklimindeki ritmik değişikliklerin kayıtları olarak çalışmaya katkı sağladı.

Ekibin istatistiksel analizleri, Dünya’nın gün uzunluğunun 2 ila 1 milyar yıl önce, “Kartopu Dünya” ile zirveye ulaşan ve Kambriyen yaşam patlamasından önce gelen Proterozoik dönemin ortasında düzleştiğine işaret ediyor.

Son yıllarda bazı araştırmacılar, “Sıkıcı Milyar’ın” adının ima ettiğinden çok daha dinamik olduğunu ve verimli zemininin, bugün hâlâ hayret ettiğimiz karmaşık yaşamda etkisinin büyük olduğunu savundu.

Derleyen: Görkem Süner