• Yeni bir araştırma, yeşil çatıların Güney Kore’nin başkentini yaz aylarında yaklaşık 1°C soğutabileceğini ve maksimum kaplama altında soğutma ile ilişkili enerji talebini neredeyse %8 oranında azaltabileceğini ortaya koydu.
• Bu araştırma, yeşil çatıların kentsel ölçekte enerji tüketimi ve iklim koşulları üzerindeki dönüştürücü etkisini analiz eden ilk çalışma oldu.
• Yeşil çatıların önemli iklimsel faydalarının yanı sıra yağmur suyunun emilmesi, biyolojik çeşitliliğin artırılması ve şehrin estetik kalitesinin iyileştirilmesi gibi birçok önemli faydası da var.

Yeni bir araştırmaya göre bina çatılarındaki geniş yeşillik alan, şehir ölçeğinde sıcaklıkları önemli ölçüde azaltabilir ve enerji maliyetlerini düşürebilir. Kyung Hee Üniversitesinden Indira Adilkhanova ve Profesör Geun Young Yun tarafından yönetilen ve UNSW Sydney Scientia Profesörü Mattheos Santamouris tarafından kaleme alınan araştırma, yeşil çatıların Güney Kore’nin başkentini yaz aylarında yaklaşık 1°C soğutabileceğini ve maksimum kaplama altında soğutma ile ilişkili enerji talebini neredeyse %8 oranında azaltabileceğini ortaya koydu.

Nature Cities‘de yayımlanan çalışma, yeşil çatıların kentsel ölçekte enerji tüketimi ve iklim koşulları üzerindeki dönüştürücü etkisini analiz eden ilk çalışma ve dünya çapındaki diğer şehirlerdeki potansiyellerinin modellenmesi için bir şablon sağlayabilir. UNSW Arts, Design & Architecture’da yüksek performanslı Mpmari alanında Anita Lawrence Kürsüsü Başkanı Prof. Santamouris, “Daha önce yeşil çatıların sadece tekil binalar için enerji etkisine bakmıştık ancak bu çalışma, yeşil çatıların şehir ölçeğindeki gerçek iklim ve enerji etkilerini değerlendiren ilk çalışma olma özelliğine sahip. Bulgularımız, yeşil çatıların bir şehrin en yüksek sıcaklığını önemli ölçüde azaltma ve enerji tasarrufunu artırma konusundaki muazzam potansiyelini ortaya koyuyor. ” diyor. 

Şehirlerimiz ısındıkça, termal rahatsızlık ve ısıya bağlı hastalık ve ölümler de artıyor. Yeşil çatılar, kentsel ısı ve enerji tüketiminin azaltılması için umut verici bir strateji. Yeşil çatıların yeni binalara monte edilebilme ve güçlendirilebilme özellikleriyle beraber kentsel ısının zorluklarını ele almak için ölçeklenebilir doğa temelli bir çözüm sunuluyor.

Araştırma ekibi, yeşil çatıların en sıcak yaz ayı olan Ağustos’ta Seul’ün sıcaklık düşürme potansiyelini değerlendirmek üzere üç yeşillik kapsama senaryosu altında büyük ölçekli soğutma iklimi ve bina enerjisi simülasyonları gerçekleştirdi. Ekip özellikle büyük ölçekli uygulama potansiyeline ve daha az bakım maliyetine sahip hafif bir yeşil çatı türü olan sulanmayan geniş yeşil çatılara odaklandı.

Modelleme, yeşil çatı sistemlerinin kapsama alanı arttıkça sıcaklıklarda ve enerji talebinde daha önemli düşüşler olduğunu ortaya koydu. Binaların %90’ı yeşil çatılarla kaplandığında şehrin hava sıcaklığı ve yüzey sıcaklığı 2,17°C kadar azaldı. Bina enerji kullanımı ise yaklaşık %7,7 oranında (0,64 kWh/m2) düştü.

Yeşil çatılar, bitki terlemesi yoluyla buharlaşmayı kolaylaştırarak sıcaklıkların soğumasına yardımcı oluyor. Bu da çevredeki havayı soğutuyor ve mekanik soğutma sistemlerine olan ihtiyacı azaltarak genel enerji talebini düşürüyor. Ayrıca yeşil çatılardaki toprak ve bitki örtüsü tabakası yalıtım sağlayarak binalara ısı transferini azaltıyor ve enerji maliyetlerini daha da düşürüyor.

Yeşil çatıların performansı, başta nem, yağış, güneş radyasyonu ve sıcaklık olmak üzere çeşitli parametrelerden çok fazla etkileniyor. Ancak yeşil çatıların önemli iklimsel faydalarının yanı sıra yağmur suyunun emilmesi, biyolojik çeşitliliğin artırılması ve şehrin estetik kalitesinin iyileştirilmesi gibi birçok önemli faydası da var.

Dr. Santamouris, yeşil çatılar gibi kentsel ısı azaltma stratejilerinin uygulanmamasının ciddi sonuçları olacağı konusunda uyarıyor. Mevcut gidişata göre şehirlerdeki gece sıcaklıkları 2050 yılına kadar 5°C’ye kadar artabilir. Dr. Santamouris, kentsel sıcaklıkları düşürmek için şehirlerde ısı azaltma teknikleri ve teknolojilerinin bir kombinasyonunun uygulanması gerektiği belirtiliyor.

Derleyen: Esin Özcan