- İnternet erişiminin bizi sürekli ulaşılabilir kılması, iş ve ailevi talepler, bireylerde zaman yoksulluğu hissi oluşturuyor.
- Doğal ortamlarda geçirilen zaman, bireylerin zaman algısını düzenleyerek zamanın daha uzun ve bolluk dolu algılanmasına katkı sağlıyor.
- Uzmanlara göre doğada geçirilen zaman; stresi azaltır, dikkat ve hafızayı geliştirir, genel sağlık ve refahı artırır. Bu da hayatın talepleriyle daha etkili bir şekilde başa çıkmamıza yardımcı olur.
Pek çok kişi için iş, ev ve ailenin bir araya getirdiği talepler; her zaman yeterli zamanımız yokmuş gibi hissetmemize neden olabiliyor. Zaman yoksulluğu, dijital teknolojiler sebebiyle daha da kötüye gidiyor. Sürekli internet bağlantısı, çalışma saatlerini uzatıyor ve çeşitli taleplerden uzaklaşmayı zorlaştırabiliyor.
Son araştırmalar, zaman eksikliğimizin çaresinin doğal dünyada yatıyor olabileceğini düşündürüyor. Finlandiya’daki Turku Üniversitesinden Psikolog Richardo Correia, doğada bulunmanın zamanı deneyimleme şeklimizi değiştirebileceğini ve belki de bize zaman bolluğu hissi verebileceğini keşfetti.
Correia, insanların kentsel ve doğal ortamlarda farklı türde görevleri yerine getirirken yaşadıkları zaman deneyimlerini karşılaştıran araştırmaları inceledi. Bu çalışmalar, insanların doğada bulunduklarında kentsel bir ortamda bulunduklarına kıyasla daha geniş bir zaman hissi algıladıklarını tutarlı bir şekilde gösteriyor.
Örneğin insanların, kırsalda yaptıkları bir yürüyüşü şehirde yaptıkları aynı uzunluktaki bir yürüyüşten daha uzun olarak algılamaları daha olası. Benzer şekilde, insanlar doğal yeşil ortamlarda görevlerini yerine getirirken zamanın kentsel ortamlara göre daha yavaş geçtiğini algıladıklarını bildirdiler. Doğa, zaman algımızı yavaşlatıyor ve genişletiyor gibi görünüyor.
Doğal dünya, sadece anlık zaman algımız değil aynı zamanda geçmiş ve gelecek algımızı da değiştirir. Önceki araştırmalar, doğada zaman geçirmenin odağımızı o andan gelecekteki ihtiyaçlarımıza doğru kaydırmaya yardımcı olduğunu gösteriyor. Yani doğa, zamanımızdaki taleplerin yarattığı strese odaklanmak yerine daha büyük resmi görmemize yardımcı oluyor. Bunun nedeni kısmen, doğada zaman geçirmenin bizi daha az dürtüsel hale getirmesi ve uzun vadeli kazanımlar için anlık hazları ertelememizi sağlaması.
Doğada zaman geçirmenin sağlık ve esenlik için birçok faydası olduğu biliniyor. Plajlar, parklar ve ormanlık alanlar gibi doğal alanlara erişim; anksiyete ve depresyonun azalmasını, uykunun iyileşmesini, obezite ve kardiyovasküler hastalık seviyelerinin düşmesini ve refahın artmasını sağlar. Bu faydalardan bazıları, doğada olmanın zaman deneyimimizi neden değiştirdiğini açıklayabilir. Zamanı deneyimleme şeklimiz, iç biyolojik durumumuz ve etrafımızdaki dünyada olup biten olaylar tarafından şekillendirilir. Sonuç olarak stres, kaygı ve korku gibi duygular zamanın geçişine dair algımızı bozabilir.
Kısa vadede doğa, odaklanmamıza ve zaman baskısını azaltmamızı sağlarken uzun vadede ise hafızayı ve dikkat kapasitesini artırabilir, hayatın taleplerini daha etkili bir şekilde yönetmemize yardımcı olabilir.
Derleyen: Esin Özcan
