Science dergisinde yayınlanan yeni bir makalede, Google’ın, 2021 ve 2024 yılları arasında Android işletim sistemli iki milyarlık telefon ağından aldıkları hareket sensörlerini kullanarak dünya çapında yaklaşık 100 ülkedeki kullanıcıları depremlerden nasıl haberdar ettiklerini anlattılar.

“Android Deprem Uyarıları” (AEA) olarak bilinen bu erken uyarı sistemi, akıllı telefonların ivmeölçerlerini kullanarak, meydana gelen sarsıntıları anında tespit ediyor ve bölge sakinlerini depremler konusunda bilgilendiriyor. İki kademeli şiddet seviyeleriyle (daha düşük şiddetteki depremler için tipik anlık bildirimler gönderen daha zayıf “uyanık olun uyarısı” ve orta veya şiddetli sarsıntılar için “Rahatsız Etmeyin” ayarlarını geçersiz kılan yüksek sesli bir alarm veren daha acil “harekete geçin uyarısı”) Google, 11.000’den fazla deprem konusunda uyarıda bulunduğunu iddia ediyor.

Böyle bir sistem her zaman hayat kurtarmış olsa da, AEA kusursuz olmaktan çok uzak.

Google, Depremlerde Başarılı Olamadı

Şirket, 2023 yılında Türkiye’de meydana gelen ve 55.000’den fazla can kaybına ve 100.000’den fazla kişinin yaralanmasına yol açan ölümcül depremlerde, düşük seviyeli bildirimlerini yüz binlerce kişiye yanlışlıkla gönderdiğini kabul ediyor; bu, yakın tarihin en ölümcül doğal afetlerinden biri sırasında büyük bir başarısızlıktı.

Google, yaptığı açıklamada, Şubat 2023’te Türkiye ve Suriye’yi vuran iki depremden ilki sırasında yalnızca 469 “Harekete Geç” uyarısı gönderdiğini, bunun yerine iki uyarının daha az şiddetli olanı olan “Farkında Ol” sürümüyle yarım milyon kişiyi toplu olarak bilgilendirdiğini itiraf etti. İlk deprem sabah 4:15 civarında meydana geldiği için, bu daha sessiz uyarı muhtemelen uykuda olan ve telefonları sessize alınmış kişiler tarafından fark edilmedi.

Bu tutarsızlık, telefonların sensörlerinden gelen kötü sismik okumalardan kaynaklanıyor gibi görünüyor. Başlangıçta, sistemin algoritmaları ilk depremin anlık büyüklük ölçeğinde (MMS) 4,5 ile 4,9 arasında bir şiddette olduğunu tahmin ediyordu, ancak aslında çok daha ciddi bir 7,8 büyüklüğündeydi. İkinci deprem sırasında, AEA şiddeti de hafife alarak yalnızca 8.158 “Harekete Geç” alarmı ve yaklaşık dört milyon “Dikkatli Ol” uyarısı gönderdi.

Google, depremlerin ardından AEA’yı araştırıp ciddi eksiklikler bulmasına rağmen, şimdiye kadar sistemin başarısızlığının sorumluluğunu üstlenmedi.

Google’ın, Türkiye depremleri sırasında sistemin başarısızlıklarını kabul etmesinin iki yıldan fazla sürmesi endişe verici. Birçok insan hayat kurtaran uyarılar için bu teknoloji devinin desteğine güvenirken, AEA’nın başarısızlıklarının sorumluluğunu üstlenmek son derece önemli ve bu sorumluluk çok daha hızlı olmalıydı.

Derleyen: Damla Şayan