NYU Stern profesörü ve “Değerleme Piri” olarak tanınan Aswath Damodaran, yapay zeka yatırım patlamasının dot-com krizinden daha sancılı bir düzeltmeye yol açma riski taşıdığı konusunda uyardı.
Detaylar Haberimizde…
Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme, bu kez farklı bir riskle gündemde. Ünlü NYU profesörü Aswath Damodaran’a göre asıl tehlike, yüksek değerlemeler değil; bu büyümenin giderek daha fazla borçla finanse edilmesi.
Bence bu, iş dünyasında gördüğüm en büyük altyapı yatırımı dalgası. Bunu 100 yıl önceki otomobil sektörüyle karşılaştırabilirsiniz. Yapay zeka sermaye harcamalarına yatırılan para miktarı muazzam, bu da düzeltme geldiğinde acının daha şiddetli olacağı anlamına geliyor.
Aswath Damodaran
Yapay zekâ odaklı yatırımlar küresel ölçekte hız kesmeden artarken, finansman yapısındaki değişim dikkat çekiyor. Değerleme uzmanı Aswath Damodaran, mevcut sürecin dot-com döneminden farklı olarak çok daha yüksek sistemik risk taşıdığını belirtiyor. Ona göre bu kez sorun hisse senedi balonundan ziyade borç yükünün büyüklüğü.
Borç Finansmanı Öne Çıkıyor
Dot-com krizinde kayıplar büyük ölçüde hisse yatırımcılarıyla sınırlı kalmıştı. Bugün ise AI altyapı yatırımlarının önemli bölümü borçla finanse ediliyor. Üstelik bu borcun giderek daha büyük kısmı bankacılık sistemi dışında, özel kredi piyasalarından sağlanıyor.
Damodaran’a göre bu durum, olası bir düzeltmede etkilerin finans sektörü dışına taşmasına neden olabilir. Şirketlerin borçlarını çevirememesi durumunda zincirleme temerrüt riski oluşabilir ve bu da daha geniş bir ekonomik daralmayı tetikleyebilir.
Trilyon Dolarlık Altyapı Yarışı
Veriler, uyarıların neden ciddiye alındığını gösteriyor. Nvidia’nın 25 milyar dolarlık tahvil ihracına yaklaşık 85 milyar dolar talep gelmesi, piyasadaki iştahı ortaya koyuyor.
Aşırı özgüven ve büyük bir piyasayı bir araya getirdiğinizde, büyük piyasa yanılgısının nasıl sonuçlandığını görebilirsiniz. Aşırıya kaçılacak. Bir düzeltme yaşanacak… ama bu süreçten birkaç kazanan da çıkacak.
Aswath Damodaran
Öte yandan Google, Microsoft, Amazon ve Meta’nın 2026 yılı için toplam sermaye harcaması beklentisi 635–665 milyar dolar aralığında. Önümüzdeki üç yıl için öngörülen toplam AI altyapı yatırımı ise yaklaşık 3 trilyon dolar seviyesinde. Bu rakam, birçok ülkenin yıllık savunma bütçesini geride bırakıyor.
Uyarılar Artıyor
Risk yalnızca Damodaran tarafından dile getirilmiyor. Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi de AI sektöründeki borçlanmanın finansal sistem için “izlenmesi gereken bir risk” olduğunu ifade ediyor. ABD’de bazı politikacılar ise bu finansman yapılarının yeterince şeffaf olmadığı görüşünde.
Uzmanlara göre, düşük faiz ortamında hızla büyüyen kredi hacmi, ekonomik koşulların sıkılaşmasıyla birlikte kırılgan hale gelebilir. Bu da AI sektöründeki bir yavaşlamanın daha geniş bir piyasa sorununa dönüşmesine yol açabilir.
Ne Anlama Geliyor?
Yapay zekâ yatırımları kısa vadede büyümeyi desteklemeye devam edecek gibi görünüyor. Ancak finansmanın yapısı, bu büyümenin sürdürülebilirliği açısından kritik hale geliyor. Önümüzdeki dönemde piyasalar sadece teknoloji şirketlerinin performansını değil, bu yatırımların nasıl finanse edildiğini de daha yakından izlemek zorunda kalacak.
