Anthropic’in 10 Eylül’de yayımladığı tehdit istihbaratı raporu, yedi Çinli yapay zeka şirketinin kullanıcı sorgularını izinsiz biçimde Claude modellerine yönlendirdiğini iddia etti. Raporun ardından Çin Siber Uzay İdaresi, DeepSeek ve Moonshot AI hakkında soruşturma başlattı. Gelişme, ABD ile Çin arasındaki yapay zeka rekabetinin siyasi olarak en hassas döneminde yaşanıyor.

Anthropic’in İddiaları: Milyonlarca Konuşma Gizlice Yönlendirildi

Anthropic’in raporuna göre DeepSeek, Temmuz ayında 14 günlük bir sürede 12,1 milyondan fazla konuşmayı Claude’a yönlendirdi; kullanıcılar kendi modelleriyle konuştuklarını sanıyordu. Şirketin, Claude’un güvenlik önlemleriyle korunan “düşünce imzası” adlı akıl yürütme izlerini elde ettiği öne sürülüyor. Moonshot AI’ın ise 10 günde yaklaşık 300 bin isteği, çoğu Singapur ve Japonya’da görünen 5.380 sahte hesap üzerinden Claude’a yönlendirdiği iddia ediliyor. Raporda yönlendirilen bazı isteklerin bir Çin belediye polis sistemiyle bağlantılı veriler ve bir Rus devlet kurumuna ait bilgiler içerdiği de belirtiliyor. Alibaba, Xiaomi, Zhipu, SenseTime ve MiniMax’ın da benzer damıtma faaliyetlerinde bulunduğu iddia edildi.

Çin’den Sert Yanıt: Soruşturma ve Karşı Suçlama

Raporun yayımlanmasının ardından Çin Siber Uzay İdaresi, adı geçen yedi şirketin temsilcilerini sorguya çağırdı; soruşturma özellikle DeepSeek ve Moonshot üzerinde yoğunlaşıyor. Buna karşılık Çin devlet medyasına bağlı hesaplar, Anthropic’in gizlilik politikasının kullanıcı verilerini ABD istihbaratına aktarmak için bir kanal oluşturduğunu ileri sürerek karşı saldırıya geçti. Mozilla’nın aynı dönemde yayımladığı bir raporda, önde gelen Çinli açık ağırlıklı modellerin ABD’li kapalı modellerin yaklaşık dört ay gerisinde kaldığı ancak çok daha düşük maliyetle geliştirildiği belirtildi. FBI dahil ABD istihbarat kurumları da Eylül başında yapay zeka şirketlerini fikri mülkiyetlerini korumaya çağıran ortak bir açıklama yayımlamıştı.

Görüşmeler Gölgesinde Bir Soruşturma

Soruşturma, siyasi açıdan son derece hassas bir zamana denk geliyor. DeepSeek, bu hafta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde yapay zeka riskleri konusunda OpenAI ve Anthropic temsilcileriyle birlikte sunum yapacak. Aynı hafta Başkan Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Washington’da bir araya gelmesi bekleniyor; yapay zekanın görüşme gündeminde yer alması öngörülüyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Temmuz ayında Çinli modellerin Amerikan modellerinden damıtma yoluyla geliştirildiğine dair kanıt bulunması halinde yönetimin Çin’in açık ağırlıklı modellerine yaptırım uygulamayı değerlendireceğini açıklamıştı. Anthropic, Şubat ayında da benzer iddiaları ilk kez gündeme getirmiş, Çinli laboratuvarların 24 bin sahte hesapla 16 milyondan fazla etkileşim gerçekleştirdiğini duyurmuştu.