Ülkemizi sarsan deprem felaketinden sonra birçok yeni girişimle karşılaşıyoruz. Bu girişimlerden bir kısmı depremzedelere yardım amacıyla geliştirirken bir kısmı da yaşanabilecek benzer bir depremden önce yapılması gerekenleri odağına alıyor. Bu uygulamalardan birisi de “DepremRiskim”.
Başarsoft tarafından geliştirilen DepremRiskim, binanın zarar görebilirliğine ilişkin bir tahmin raporu oluşturulabilmesi için geliştirilmiş, bir deprem hasar tahmin uygulaması olarak faaliyet gösteriyor.
Uygulamada zemin ile ilgili resmî gazetede depremsellikle ilgili yayımlanmış veriler (E-devlet’te 2018 yılında yayımlanan veriler) kullanıldığını belirtelim. Bu değerlerden bir sismik tahmin haritası da oluşturulmuş.
DepremRiskim’de kullanıcı cihazda konum erişimine izin vererek analiz yapmak istediği binayı harita üzerinde işaretliyor. Adres bilgileri girişinden sonra bu bilgiler koordinata dönüştürülerek binanın bulunduğu bölgeye ait sismik dereceler hesaplanıyor. Böylelikle binanın hangi sismik bölgede olduğu bilgisi sismik haritadaki değerler ile çakıştırılarak hesaplanıyor.
Kullanıcı FEMA (Federal Acil Durum Yönetim Kurumu) standartlarına göre hazırlanmış bina görselleri ve açıklamalarından ilgili binaya ait tip seçimi yapabiliyor. Binada, varsa düşey düzensizlik veya plan düzensizliği ile ilgili seçimler yine FEMA Standartlarına göre hazırlanmış görseller içerisinden kullanıcıya seçtirilerek skor hesapları yapılıyor. Toprak tiplerine göre 4 farklı skor hesabı ortaya çıkıyor.
FEMA-154’de belirtildiği üzere değerlendirme skoru S=1 bir bina için beklenen yer sarsıntısının meydana gelmesi durumunda 10’da 1 büyük hasar olasılığını gösteriyor. S=2 100’de 1, S=3 1000’de 1 büyük hasar olasılığına karşılık geliyor. Yüksek S skoru iyi deprem performansını, düşük S skoru olası zayıf deprem performansını gösteriyor. Genelde S skoru 2’den küçük ise binanın deprem performansının yeterli olmayabileceği ve can güvenliği tehlikesi oluşturabileceği değerlendiriliyor. 2 değerinden düşük çıkan herhangi bir skorun olması durumunda binanın depreme dayanıklılığı ile ilgili bir uzmanla görüşülmesi konusunda kullanıcıya tavsiye veriliyor. Eğer deprem sonrası oturulabilme veya kullanılabilme performansı isteniyorsa, S=3 veya daha üzeri bir skorun uygun olacağı belirtiliyor.
DepremRiskim’in Öne Çıkan Özellikleri
- Sismik Bölge Derecesinin Belirlenmesi
- Binanın Harita Üzerinden Belirlenmesi
- Binaya Ait Tahmini Zarar Raporu
“ DepremRiskim, farkındalık oluşturmak amacıyla hayata geçirildi”
Farkındalık oluşturmak amacıyla hayata geçirilen DepremRiskim’de oluşturulan raporlar tamamen kullanıcının sunmuş olduğu bilgiler doğrultusunda hazırlanıyor ve aslında hızlı bir ön değerlendirme niteliğinde.
Girişim, binanın gerçek deprem dayanıklılığının ancak uzmanların yapacağı detaylı analiz ve incelemelerle ortaya koyulabileceğini söylüyor.
DepremRiskim mobil uygulaması App Store, Google Play Store ve Huawei AppGallery’de mevcut.
Derleyen: Tuğba Akkesen
