• Plastik atıkları verimli bir şekilde yararlı kimyasallara dönüştürebilen bir grup sentetik bakteri tanıtıldı.
• Ting Lu, James Collins ve meslektaşları, en yaygın plastiklerden biri olan polietilen tereftalatın geri dönüşümünü sağlamak için genetiği değiştirilmiş toprak bakterisi Pseudomonas putida‘nın iki türünü tasarladı.
• Bulgular, mikrobiyal toplulukların mühendisliğinin polimer ileri dönüşümünü ve çevresel sürdürülebilirliği kolaylaştırmak için umut verici ve etkili bir platform olabileceğini gösteriyor.  

Plastik kirliliği dünya çapında hızla artmakta; çevre, hayvan ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olmakta. Bu krize cazip bir çözüm, plastikleri mühendislik ürünü mikroorganizmalarla ürünlere dönüştürmek.

Plastik atıkları verimli bir şekilde yararlı kimyasallara dönüştürebilen bir grup sentetik bakteri Nature Communications’da tanıtıldı. Bu bakteriler, giderek büyüyen plastik kirliliği sorunuyla mücadeleye yardımcı olabilir. Bakteriler, örneğin yapıştırıcılarda, yalıtkanlarda ve naylon yapımında kullanılan değerli kimyasallar ve ürünler üretebilir.

Ting Lu, James Collins ve meslektaşları, en yaygın plastiklerden biri olan polietilen tereftalatın geri dönüşümünü sağlamak için genetiği değiştirilmiş toprak bakterisi Pseudomonas putida‘nın iki türünü tasarladı. Her bir suş (bir bakteri veya virüsün farklı alttürlerinin, aralarında genetik farklılıklar bulunan gruplarına ¨suş¨ denebilir.), kimyasal plastik parçalanması sonucu ortaya çıkan iki üründen birinin -tereftalik asit ve etilen glikol- parçalanmasını işledi.

Bu suşların bir konsorsiyum oluşturarak, her iki ürünü de işleyen tek bir suş kullanmaya kıyasla daha yüksek verim elde ettiği görüldü. Bakteriler plastiği, poliüretan ve adipik asit sentezlemek için kullanılabilen biyolojik olarak parçalanabilir polimer PHA ve mukonata dönüştürerek daha da ileri dönüştürdü. Poliüretan yalıtkanlarda, köpüklerde, kaplamalarda ve yapıştırıcılarda, adipik asit ise naylon yapımında kullanılmakta.

Bulgular, mikrobiyal toplulukların mühendisliğinin polimer ileri dönüşümünü ve çevresel sürdürülebilirliği kolaylaştırmak için umut verici ve etkili bir platform olabileceğini gösteriyor.  Ayrıca yazarlar, altta yatan konsept ve stratejilerin potansiyel olarak diğer plastik türlerinin işlenmesine de uygulanabilir olduğunu belirtmekte.

Derleyen: Serap Atabey