- Google Arts and Culture, Leonardo da Vinci üzerine makine öğrenimi ile desteklenen yeni bir çevrim içi retrospektif sunuyor.
- “Inside a Genius Mind (Dahi bir Zihnin İçinden)” başlıklı geniş kapsamlı projede, da Vinci’nin 12 ciltlik Codex Atlanticus gibi ünlü kodekslerinin 1.300 sayfası da dahil olmak üzere 3.000 çizim yer alıyor.
- Online sergide Leonardo’nun bazı çizimlerinin ve uçan makineleri gibi icatlarının etkileyici 3 boyutlu modelleri ve animasyonları da yer alıyor.
Yapay zekâ bize Rönesans polimatı İtalyan Leonardo da Vinci hakkında ne öğretebilir? Google Arts and Culture’ın makine öğrenimi ile desteklenen yeni bir çevrim içi retrospektifinden bir keşfe çıkmak mümkün.
Google Arts and Culture’ın kurucusu ve direktörü Amit Sood Artnet News’e verdiği demeçte, “Bu, Leonardo üzerine büyüleyici bir mini tüketici doktorası.” diye belirtti. Büyük sanatçının solak bir vejetaryen olduğunu öğrenmekten kişisel olarak keyif aldığını da sözlerine ekledi: “Kodekslerden birinde vejetaryen olmak ve ölçülü şarap içmekle ilgili bir alıntı var. Leonardo da Vinci’den çok pratik sağlık ve esenlik tavsiyeleri!”
Inside a Genius Mind (Dahi bir Zihnin İçinden) projesi
“Inside a Genius Mind (Dahi bir Zihnin İçinden)” başlıklı geniş kapsamlı proje, Leonardo da Vinci uzmanı ve sanat tarihçisi Martin Kemp’in küratörlüğünde dünya çapında 28 kurumun iş birliğiyle gerçekleştiriliyor. Projede, da Vinci’nin 12 ciltlik Codex Atlanticus gibi ünlü kodekslerinin 1.300 sayfası da dahil olmak üzere 3.000 çizim yer alıyor.
Leonardo’nun ölümünden 500 yılı aşkın bir süre sonra halka açılan bu el yazmaları; sanatçı, mucit ve mühendisin zihnine derinlemesine bir bakış sunuyor.

Kemp, yaptığı açıklamada “(Leonardo’nun) yarı okunaklı eski İtalyanca ile arka arkaya yazılmış ve bilimden anatomiye ve uçuşa kadar pek çok konuyu kapsayan kodekslerin içeriği çok geniş, çeşitli ve erişilemez gelebilir. ‘Inside a Genius Mind’, kodekslerin çeşitli içeriğini interaktif bir görsel yolculuğa dönüştürerek, izleyicilerin Leonardo’nun dehası boyunca devam eden karmaşıklıklar ve bağlantılar hakkında daha fazla bilgi edinmeleri için güçlü bir araç sunuyor.” dedi.
Makine öğrenimi dokunuşu
Google ekibi, Leonardo’nun üretken yazılarını ve çizimlerini sıralamak için makine öğrenimini kullandı. Eserleri, çeşitli sanatsal ve bilimsel çıktıları ve görünüşte sınırsız, disiplinler arası yaratıcılığını tematik bölümlerde sundu.

Sood, “Fiziksel ortamda yapılması çok zor olan çevrim içi projeleri oluşturmak için her zaman teknolojiyi kullanmaya çalıştık. İnsan gözünün görmesi çok uzun yıllar mümkün olmayacak ya da hiç gerçekleşmeyecek görsel fikirleri ve benzerlikleri ortaya çıkarmak için makine öğrenimini kullanıyoruz. İnsanlar Leonardo’nun sanatını biliyor, ancak kodekslerini bilmiyorlar; çünkü farklı kurumlara dağılmış durumdalar. Bunları tek bir platformda bir araya getirmek bizim için önemliydi.” diye belirtiyor.

Proje; Polonya, İtalya ve Fransa’daki müzelerle yakın çalışmayı içeren büyük bir girişimdi. Bazı kurumlarda Google tüm çizimleri taradı. Ek olarak Leonardo’nun Milano’daki Castello Sforzesco’da bulunan ve 2012’den beri tadilat nedeniyle kapalı olan Sala delle Asse’deki duvar resimleri odasını da dijital ortama aktardı.
Üretime adanmış bir hayat
Online sergide Leonardo’nun bazı çizimlerinin ve uçan makineleri gibi icatlarının etkileyici 3 boyutlu modelleri ve animasyonları da yer alıyor. Google son yedi yıldır bu görselleştirmeler üzerinde çalışıyor ve bunları Leonardo’nun çizimlerini bizzat görmenin yeri doldurulamaz deneyimini artırabilecekleri geleneksel sergilere dahil etmeleri için müzelere de sunuyor.

Google Arts and Culture, Leonardo da Vinci’nin “Leocopter” adlı eserinin bu 3 boyutlu animasyonunu hazırladı. | Google Arts and Culture
Sood, “Leonardo’nun yaşamı boyunca başardıklarının çeşitliliği, insanların ilham alacağı ve şaşıracağı bir şey. Çizimlerinde farklı öğrencileri silolara koymuyordu. Her şey farklı şekillerde birleşiyor ve yakınlaşıyor gibiydi.” diye ekliyor.

Çevrim içi sergi ayrıca Leonardo’nun “Da Vinci’nin Yapışkanları” olarak adlandırılan eskizlerinin eğlenceli karışımlarını oluşturmak için yapay zekâ kullanıyor. Ayrıca Google, meraklıları Street View sayesinde sanatçının doğum yerine ve ebedî istirahatgâhına götürüyor.
Derleyen: Alp Eren Gümüş



