- Yeni bir araştırma ile kan testi ile biyolojik yaşınızı öğrenmeniz mümkün hale geldi. Bu sayede yaş aldıkça karşı karşıya kalınabilecek sağlık sorunlarının riski de azalabiliyor.
- Kronolojik ile biyolojik arasındaki yaş farkı erken yaşlarda yapılan testlerle ortaya çıkabilir. Biyolojik yaş farkı kişinin uyku, diyet ve egzersiz gibi yaşam tarzlarının değiştirilmesi ile önlenebilir.
Dünyaya gelinen andan itibaren hayatta geçirilen süre yaş olarak ifade ediliyor. Biyolojik yaş ise hücreler ve organlar üzerindeki yıpranma ve aşınma olarak açıklanabilir. Pittsburgh Üniversitesinde yürütülen bir araştırmada kişinin biyolojik yaşını ortaya çıkarabilecek kan bazlı belirteçler keşfedildi. Bu keşif, vücut yaşlandıkça ortaya çıkabilecek çeşitli sağlık sorunlarının tedavisine yardımcı olabilir.
Pittsburgh Üniversitesi araştırmacılarından Aditi Gurkar, aynı yaşta farklı özelliklerde olan bireylere dikkat çekerek, bu durumun altında yatan nedenler üzerinde düşünülmesi gerektiğinin altını çiziyor. Gurkar, “65 yaşında iki insan düşünün. Biri işe bisikletle gidip geliyor ve hafta sonları kayak yapıyor, diğeri ise bir kat merdiveni bile çıkamıyor. Kronolojik yaşları aynı ama biyolojik yaşları çok farklı. Bu iki insan neden farklı yaşlanıyor?” sorusunun cevabına yanıt bulmak için araştırmayı yürüttüklerini belirtti.
Kan testi ile biyolojik yaşınızı öğrenebilirsiniz
Araştırma hakkında bilgi veren Gurkar, “Dinamik oldukları için metabolitlere bakmayı seçtik. Mevcut sağlığımızı ve nasıl hissettiğimizi yansıtacak şekilde gerçek zamanlı olarak değişiyorlar ve biz bunları yaşam tarzımız, beslenme şeklimiz ve çevremiz aracılığıyla etkileme gücüne sahibiz.” dedi. Gurkar, bu testin daha erken yaşlarda yapılarak kişinin yaşam tarzını değiştirerek biyolojik yaşını da tersine çevirmesine olanak sağladığını belirterek “Örneğin, biyolojik yaşının olması gerekenden çok daha yüksek olduğu söylenen 30’lu yaşlardaki bir kişi üzerinde uygulanabilir. Bu kişi daha sonra biyolojik yaşını tersine çevirmek için yaşam tarzının yönlerini uyku, diyet veya egzersiz şeklinde iyileştirerek erkenden değiştirmeyi düşünebilir.” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Araştırmaya katılan 196 birey iki ayrı gruba ayrılıyor. İlk grupta, sağlıklı yaşlananlar olarak tanımlanan 75 yaş ve üzeri katılımcılar, ikinci grupta ise hızlı yaşlananlar olarak sınıflandırılan 65-75 yaş arası bireyler yer alıyor. Elde edilen veriler sonucunda, sağlıklı yaşlananlar ile hızlı yaşlananlar arasında önemli farklılıklar gösteren toplam 25 metabolit tespit ediliyor. Bu molekül grubuna Sağlıklı Yaşlanma Metabolik (HAM) Endeksi adı veriliyor. Ekip ayrıca biyolojik yaşlanmayı yönlendirmede özellikle önemli görünen üç metabolit belirliyor.
Ayrıca, ayrı bir grup üzerinde yapılan testlerde, HAM Endeksi biyolojik yaş hesaplamasında %68 oranında doğru sonuç verdiği kanıtlandı. Araştırmacılar, daha fazla araştırma ile hızlı ve kolay biyolojik yaş değerlendirmesi için bir kan testi geliştirmek mümkün olabileceğine işaret ediyor.
Araştırmanın detaylarına Aging Cell dergisinden ulaşabilirsiniz.
Derleyen: Fatma Kübra Astam
