Avrupa Uzay Ajansı’nın Mars Express uzay aracı, kısa süre önce NASA’nın Perseverance gezici aracı tarafından toplanan verileri Dünya’ya aktardığı testler gerçekleştirdi. 19 yıllık uzay aracı şimdiye kadar yedi farklı Mars yüzey görevi için veri aktardı ve benzersiz bir rekor kırdı.
Bir araştırma aracı Mars yüzeyini keşfederken, verileri doğrudan Dünya’ya göndermez. Bunun iki nedeni var: Birincisi, eklenmesi zahmetli, pahalı, büyük ve güçlü bir anten gerekiyor. İkincisi, Dünya ve Mars’ın dönüşleri nedeniyle, yüzeydeki herhangi bir yer bazen yanlış yönü gösteriyor.
Bu nedenle, Mars yüzey görevlerinden veri almak için, araştırma ve iniş araçlarından veri toplayan ve onu Dünya’ya geri ileten bir Mars yörünge aracı ağı kullanılıyor. Mars Relay Network olarak bilinen yörüngedeki uzay araçları, kızıl gezegeni gözlemlemedeki bilimsel rollerine ek olarak aktarma görevlerini de üstleniyor. Son zamanlarda, bu yörüngedeki Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Mars Express’i, yedi farklı Mars yüzey görevinden gelen verileri aktarma konusunda rekor kırdı.
Aralık 2003’te Mars’a varışından bu yana Mars Express, altı NASA yüzey görevinden (dört araştırma ve iki kara aracı) ve bir Çinli araştırma aracından gelen verileri aktardı. Mars’ta görev yapan uzay araçları, radyo iletişimleriyle birlikte çalışacak şekilde tasarlandı, böylece farklı ajanslar tarafından inşa edilen yüzey görevleri ve yörüngeler birbirleriyle iletişim kurabiliyor. Bu uluslararası iş birliği, bir araştırma aracından gelen verilerin, farklı bir ülkeden olsa bile, en yakındaki yörünge aracı tarafından aktarılabileceği anlamına geliyor.
ESA’nın ESOC görev kontrol merkezindeki Mars Express uzay aracı operasyonları yöneticisi James Godfrey yaptığı açıklamada, “Veri aktarımı, Mars keşfinin önemli bir parçası. Mars Express’in uzun yıllar boyunca kurumlar arası Mars veri aktarma ağında rol oynamasından ve çok sayıda yüzey varlığını desteklemesinden gurur duyuyoruz. Bu ağ, Mars Sample Return kampanyası gibi gelecekte Kızıl Gezegene yapılacak görevleri desteklemek için hayati önem taşıyacak.”
Mars Express, Phoenix ve InSight iniş araçlarından ve Mars’ın jeolojisini yakından inceleyen NASA’nın küçük Spirit ve Opportunity araştırma araçlarından gelen verileri aktardı. Bu iniş araçları, suyun tarihini ve gezegenin içini inceledi. Şu anda orada eski yaşamın kanıtlarını arayan Curiosity ve Perseverance araçlarından da veriler aktarılıyor. Ayrıca geçtiğimiz yıl Mars Express, Çinli Zhurong aracı ile bir iletişim testi gerçekleştirerek, verileri tek yönlü ve iki yönlü olarak göndermek için yeni bir yöntemi test etti.
