ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) Elon Musk’ın beyin çipi şirketi Neuralink’in implantlarını insanlar üzerinde test etmeye başlama önerisini reddettiği bildirildi.
Elon Musk’ın kurucularından olduğu Neuralink, 2016 yılında implant edilebilir beyin makine arayüzleri geliştirmek için kuruldu. Şirketin öncelikli amaçları arasında Alzheimer, demans, omurilik hastalıkları gibi sinirsel hastalıkları tedavi etmek yer alıyor. Bu doğrultuda çeşitli hayvanlar üzerinde deney yapan şirket, 2019’dan bu yana ise birçok kez insan deneylerine başlama yolunda olduğunu iddia etti. Ancak Reuters tarafından yapılan yeni bir araştırma, şirketin ilk olarak geçen yıl FDA’den klinik test onayı istediğini fakat bu isteğin birden fazla güvenlik endişesi nedeniyle reddedildiğini ortaya koydu. Reuters, mevcut ve eski Neuralink çalışanlarının, şirketin insan klinik testlerinin başlayabilmesi için FDA tarafından ele alınması gereken düzinelerce problem olduğunu anlattığını bildirdi.
FDA tarafından dile getirilen endişeler arasında Neuralink implantlarının lityum pillerle çalıştırılması ve implantlarda kullanılan tellerin potansiyel olarak beynin farklı bölgelerine kayabileceği endişeleri yer alıyordu. FDA, Neuralink implant tellerinin yanlışlıkla beynin diğer bölgelerine geçerek iltihaplanma, kan damarlarının yırtılması ve beyin işlevselliğinin bozulması olasılığının artması konusundaki endişelerini dile getirdi. FDA’in ayrıca cihazların aşırı ısınmadığına ve hastaların hassas beyin dokusuna zarar vermeden güvenli bir şekilde çıkarılabileceğine dair daha fazla kanıt istediği bildirildi. Beyin implantı uzmanları, pil kaynağına bağlı cihazın herhangi bir parçasının arızalanması halinde akımın beyin dokusuna ciddi şekilde zarar verebileceğini açıkladı.
Musk geçen yıl kasım ayında yaptığı açıklamada, şirketin yaklaşık altı ay içinde insanlarda klinik deneylere başlamayı beklediğini söylemişti. Daha önce 2021 yılında bir araba kazasında felç olduğunu iddia eden bir Twitter kullanıcısına yanıt veren Musk, Neuralink’in FDA ile yakın iletişim halinde olduğunu söylemiş ve işler yolunda giderse şirketin bu yıl içinde ilk insan denemelerini yapabileceğini eklemişti. Ardından Kasım 2022’de Neuralink cihazının insanlar için hazır olduğundan emin olduğunu belirten bir tweet atmış ve insanlarda denemelere başlama zamanlamasının FDA onay süreci ile ilgili olduğunu olduğunu söylemişti. Multimilyarder, çok beklenen “Show and Tell” etkinliğinde ise “Cihazı bir insana yerleştirmeden önce son derece dikkatli olmayız. Cihazın iyi çalışacağından emin olmak istiyoruz. Evraklarımızın çoğunu FDA’ye gönderdik ve muhtemelen yaklaşık altı ay içinde Neuralink’i bir insana yerleştirebiliriz.” demişti.
Şirket şu ana kadar teknolojisinin maymun modellerinde çalıştığını, dokuz yaşındaki bir makak maymununun muzlu smoothie ödülü karşılığında 1970’lerin video oyunu klasiği Pong’u oynamayı öğrendiği bir gösteri eşliğinde açıkladı.
Ancak aralarında Sorumlu Tıp için Hekimler Komitesi’nin (PCRM) de bulunduğu hayvan hakları gruplarının şirketin araştırma maymunlarına “yetersiz bakım” uygulamasını eleştiren şikayetlerinin ardından Neuralink, hayvanlarına kötü muamele ettiği iddiasıyla hükümet soruşturmasına da maruz kaldı. Kamu kayıtlarına atıfta bulunan PCRM, Neuralink’in enfekte maymunların beyinlerinden çıkarılan kontamine cihazları güvenli bir şekilde paketlemeden taşıdığına da dikkat çekti. Neuralink bir blog yazısında, araştırmalarında maymunların kullanılmasını savunarak tüm yeni tıbbi cihaz ve tedavilerin insanlar üzerinde denenmeden önce hayvanlar üzerinde test edilmesi gerektiğini ekledi. Reuters’ın daha önce bildirdiğine göre 2018’den bu yana Neuralink testleri sırasında yaklaşık 1.500 maymun, domuz ve fare öldürüldü.
Derleyen: Deniz Akbulut
