• ESA’nın Gaia uydusundan alınan veriler kullanılarak “NGC 2509” olarak bilinen bir “galaktik açık küme” incelendi.
• İstanbul Üniversitesindeki gök bilimcilerin arXiv’de yayımlanan çalışmalarının sonuçları, bu kümenin yapısal ve astrofiziksel parametreleri hakkında önemli bilgiler sağlıyor.

İstanbul Üniversitesinden gök bilimciler, ESA’nın Gaia uydusundan alınan verileri kullanarak NGC 2509 olarak bilinen bir galaktik açık kümeyi incelediler. 10 Eylül’de ön baskı olarak arXiv’de yayımlanan çalışmanın sonuçları, bu kümenin yapısal ve astrofiziksel parametreleri hakkında önemli bilgiler sağlıyor.

Aynı dev moleküler buluttan oluşan açık kümeler (OC’ler), birbirlerine kütleçekimsel olarak gevşek bir şekilde bağlı yıldız grupları olarak bilinir. Şu ana kadar Samanyolu’nda 1000’den fazlası keşfedildi ve bilim insanları, bu yıldız gruplamalarının çeşitliliğini bulmayı umarak hâlâ daha fazlasını arıyorlar.

Bilinen galaktik açık kümelerin listesini genişletmek ve bunları ayrıntılı olarak incelemek, galaksimizin oluşumu ve evrimi konusundaki anlayışımızı geliştirmek açısından çok önemli olabilir.

NGC 2509, “köpek yavrusu takımyıldızı” yönünde bulunan orta yaşta bir OC olarak bilinir. Yeterince çalışılmamış bir küme olarak tanımlanıyor ve özelliklerinin çoğu hâlâ belirsiz.

Örneğin bazı çalışmalar, NGC 2509’un yaklaşık 3.000 ışık yılı uzaklıkta bulunduğunu bildirirken diğerleri, en az 8.000 ışık yılı gibi çok daha büyük bir mesafeye işaret ediyor. Sonuçların 1 ila 8 milyar yıl arasında değişmesi nedeniyle kümenin yaş tahminleri de tartışılıyor.

Bu nedenle İstanbul Üniversitesi gök bilimcileri Talar Yontan ve Seliz Koç, NGC 2509’u en son Gaia Veri Sürümü 3’teki (DR3) astrometrik ve fotometrik verileri analiz ederek araştırmaya karar verdiler.

OC’lerin çoğunlukla ön plan ve arka plan yıldızlarından etkilendiği göz önüne alındığında Yontan ve Koç’un ilk hedefi, NGC 2509’un daha kesin temel parametrelerini belirlemek için küme üyelerini alan yıldızlarından ayırmaktı. DR3’ten elde edilen verilere dayanarak yıldızların üyelik olasılıklarını hesapladılar.

Bu, üyelik olasılıkları %50’nin üzerinde olan 244 yıldızın büyük olasılıkla üye olarak sınıflandırılmasıyla sonuçlandı. Kümenin uzaklığının yaklaşık 8.200 ışık yılı olduğu tahmin edilirken, yaşının ise büyük olasılıkla 1,5 milyar yıl olduğu tahmin ediliyor.

Derleyen: Tuğba Akkesen