• Yakında, depresyon seviyelerindeki değişiklikleri de kan basıncını veya kalp atış hızını ölçtüğümüz gibi ölçmemiz mümkün olabilir.
• Yeni bir çalışmada, tedaviye direnç gösteren 10 depresyon hastası, altı aylık derin bir beyin stimülasyonu (DBS) tedavisine alındı. DBS’den elde edilen önceki sonuçlar oldukça karmaşıktı ancak görünen o ki yapay zekanın yardımı, yakında bunu değiştirebilir.
• Çalışma, tedaviye dirençli depresyon gibi karmaşık psikiyatrik bozuklukların tedavisinde kilit öneme sahip olan hastalar arasındaki farklılıkları anlamak için bilimsel bir zemin sunuyor.

DBS’in çalışma şekli doğru dokuyu uyarmaya dayanıyor. Bu da doğru geri bildirim almak anlamına geliyor. Şu anda bu, hastaların ruh hâllerini bildirmelerine dayanıyor. Buradan yola çıkan ABD’deki bilim insanları, DBS tarafından tetiklenen beyin aktivitesi modellerindeki değişiklikleri saptamaya çalıştı. Bunun için de araştırmacılar, elektrot implantları ve yapay zeka analizinin bir kombinasyonunu kullandı.

%90’dan yüksek doğruluk payı var

Georgia Teknoloji Enstitüsü, Emory Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Mount Sinai’deki Icahn Tıp Fakültesinden bir ekip, depresyondan kurtulmayla bağlantılı bir biyobelirteç olarak kullanılacak bir beyin sinyalini tanımlamayı başardı. İyileşme sinyali, DBS’nin ne zaman çalışıp ne zaman çalışmadığına dair son derece faydalı bir gösterge sağlıyor. Görünüşe göre sinyalin geri bildiriminde, %90’dan yüksek doğruluk payı var.

Mount Sinai’deki Icahn Tıp Fakültesinden nörolog Helen Mayberg, “Çalışmadaki 10 hastadan dokuzu, iyileşti ve bu da iyileşme süreçlerini takip etmek için yeni bir teknoloji kullanmak adına mükemmel bir fırsat sağladı. Amacımız, klinisyenlerin DBS ayarlamasını ne zaman yapıp ne zaman yapmayacaklarına karar vermelerine yardımcı olacak objektif, nörolojik bir sinyal tanımlamak.” diyor.

Yapay zekanın rolü

Yapay zeka, katılımcıların beyinlerinin sürecin başındaki ve sonundaki görüntüleri kullanılarak eğitildi. Böylece, insan gözünün kaçırabileceği nörolojik farklılıkları tespit etme fırsatı bulundu. Örneğin, hastalardan biri nüksetmeden önce dört ay boyunca tedaviye iyi yanıt verdi ve iyileşme sinyali nüksetmeden bir ay önce kayboldu. Yapay zeka, bunun gibi daha ileri çalışmalarda kullanılabilir ve araştırmacılara sadece kendi kendine raporlama ile elde ettiklerinden çok daha iyi bir veri seti sağlayabilir. Bir dahaki sefere bir nüksetme belirtisi olduğunda, DBS tedavisi bunu önlemeye çalışacak şekilde ayarlanabilir.

Georgia Teknoloji Enstitüsünden sinir bilimci Christopher Rozell, “Bu çalışma, tedaviye dirençli depresyon gibi karmaşık psikiyatrik bozuklukların tedavisinde kilit öneme sahip olan hastalar arasındaki farklılıkları anlamak için bize harika bir bilimsel zemin sunuyor.” ifadelerine yer verdi.

Söz konusu çalışma, Nature dergisinde yayımlandı.

Derleyen: Nazlı Koyuncu