- Keith Haring’e ait Bitmemiş Resim (1989) tablosu çizilirken tuvalin sol üst köşesi sanatçının canlı, figüratif çizgileriyle doldurulmuş, geriye kalan kısım ise HIV salgınının bıraktığı boşluğu temsil etmek üzere sanatçı tarafından boş bırakılmıştı.
- X üzerindeki bir kullanıcısı ise Haring’in kasıtlı ve dokunaklı bir şekilde boş bıraktığı kısımları yapay zeka kullanarak tablonun tamamlanmış halini X platformunda paylaştı.
- Bu paylaşım kısa sürede X kullanıcılarının tepkisini çekti.Kkullanıcılar bunun “saygısızlık” ve “iğrençlik” olduğu yorumunu yaptı.
Keith Haring’e ait Bitmemiş Resim (1989) tablosu sanatçı tarafından bilerek eksik çizilmişti. Tuvalin sol üst köşesi sanatçının canlı, figüratif çizimleriyle doldurulmuş, geriye kalan kısımsa dünya çapında milyonlarca insanın hayatını karartan HIV salgınının bıraktığı boşluğu temsil etmek üzere boş bırakılmıştı. Haring ise eserini tamamladıktan birkaç ay sonra AIDS’e bağlı komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybetti.
Bir X kullanıcısı ise Haring’in kasıtlı ve dokunaklı bir şekilde boş bıraktığı kısımları yapay zeka kullanarak “tamamlamladı”. 31 Aralık 2023’te @DonnelVillager adlı kullanıcı başka bir kullanıcının eserle ilgili tweet’ine yanıt olarak, Bitmemiş Resim‘in üretken yapay zeka kullanılarak tamamlanmış bir görüntüsünü paylaştı. X Kullanıcıları, “Bu resmin arkasındaki hikâye çok üzücü!”, “Şimdi yapay zeka kullanarak onun bitiremediğini biz tamamlayabiliriz!” yazdılar.
Bu paylaşım kısa sürede X kullanıcılarının tepkisini çekti ve kullanıcılar bunu “saygısızlık” ve “iğrençlik” yorumladı. Bazıları yapay zekayı “bize AIDS’siz bir dünya olduğunu gösterdiği” için överken, bazı kullanıcılar da Elon Musk’ın liderliğindeki öfkenin etkileşimle ödüllendirildiği bu yeni platformda bu tweet’i mükemmel bir “yem” olarak değerlendiriyor.
X’te @aodanhill adlı bir kullanıcı ise ChatGPT’yi kullanarak Keith’in hayatta olsaydı tablosunun tamamlanmasıyla ilgili “ne hissedeceğini anlayabilmek” istedi. Yapay zeka destekli chatbot’a sorduklarında anlamsız sayılabilecek bir yanıt verdi ve yapay zeka tarafından tamamlanan eseri “yaratıcılığı besleyen iş birlikçi ruhun ve sanatsal ifadenin sonsuz olanaklarının bir kanıtı” olarak nitelendirdi.
Bu son tartışma, yapay zekanın telif hakkı ihlalleri nedeniyle giderek daha fazla mercek altına alındığı bir dönemde ortaya çıkmış oldu. Midjourney, Stability AI ve DeviantArt’a karşı devam eden bir toplu dava, şirketlerin metni görsele çeviren araçlarını eğitmek için yaratıcılarının rızası veya izni olmadan büyük miktarda materyali kaydettiğini iddia ediyor. Davada kanıt olarak çalışmaları kaydedilen sanatçıların büyük bir listesi yer alıyor. Bu listede Yayoi Kusama, Banksy, Damien Hirst, Keith Haring gibi isimler de bulunuyor.
OpenAI’ın kısa bir süre önce İngiltere Lordlar Kamarasında yaptığı savunmada “günümüzün önde gelen yapay zeka modellerini telif hakkıyla korunan materyalleri kullanmadan eğitmenin imkânsız olduğunu” iddia etmesi çok dikkat çekiciydi. OpenAI savunmaya şunları ekledi: “Eğitim verilerini bir asırdan daha uzun bir süre önce yazılmış kamu malı statüsündeki kitaplar ve çizimlerle sınırlamak ilginç bir deney olabilir, ancak günümüz insanının ihtiyaçlarını karşılayan yapay zeka sistemleri bu konuda yeterlilik sağlamayabilir.”
Haring’in Bitmemiş Resim hakkında ilk paylaşımı yapan X kullanıcısı @peachlybeloved Hyperallergic’e konuştu: “Üretken yapay zeka, izinsiz olarak kendi kütüphanelerini oluşturmak için yalnızca önceden var olan çalışmalarımızı değil, işlerimizi de çalarak her yerdeki sanatçılara zarar veriyor ve bunu özgün ya da iyi bir şekilde bile yapmıyor.”
@peachlybeloved “tamamlanmış” resimle ilgili olarak, yapay zekanın Haring’in eserindeki insan formlarını çağrıştıran şekilleri zar zor işlediğini ve bunun yerine sadece soyut şekiller ürettiğini belirterek sonucun “iğrenç” olduğunu da sözlerine ekledi. Ayrıca “Tabloyu ‘tamamlamak’ yalnızca orijinal anlamını tamamen ortadan kaldırmakla kalmıyor, aynı zamanda 80’ler ve 90’larda AIDS salgını nedeniyle hayatını kaybeden on binlerce eşcinsel bireye de saygısızlık ediyor.” diyerek sözlerini sonlandırdı.
Derleyen: Burçin Bağatur
