Burçin Bağatur

ChatGPT benzeri bir web arayüzü aracılığıyla kullanılabilen MARA, araştırma süreci için çok önemli bilgiler sağlayarak biyofarma alanında araştırma ve geliştirme için çalışan kimyagerlere bir tür asistan görevi görüyor. MARA tıpkı OpenAI'nin ChatGPT'si gibi çalışıyor. Bilim insanları sorularını girebilecekleri bir metin penceresi açarak sorularını soruyor. MARA, konuşma tonunda anlamlı cevap ve öneriler sunmak için büyük yazılım dili modelleriyle (LLM'ler) gerçek zamanlı dahili veri ve moleküler simülasyon sistemlerini kullanarak sorulara yanıt veriyor. Nanome, yapay zeka asistanını VR platformuna getirmeyi ve içgörü sağlamak için birlikte çalışabileceği veri ağını genişletmeyi planlıyor. Buna genetik veriler, klinik veriler, malzeme bilimi verileri ve diğer bilimsel disiplinlerle ilişkili veriler de dahil olacak.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) teşhisi konan yetişkinlerde demans görülme olasılığının, bu rahatsızlığı olmayan kişilere göre üç kat daha fazla olduğu gözlemlendi. DEHB, kişi üzerinde dikkat, hareket ve dürtü kontrolünü etkilemekte. Beynin nörolojik gelişimi dikkate alındığında, yaşamın ilerleyen dönemlerinde bilişsel gerilemeye karşı koruma yeteneğinin etkilenebileceği öne sürülüyor. DEHB tedavilerinde, kişiye ve yaşa göre değişmekle birlikte, genellikle ilaç ve davranış terapisinin bir kombinasyonu kullanılmakta.

Dijital görüntüleme teknolojileri ile küratörler, Gentileschi'nin orijinal nü eserini tümüyle ortaya çıkardı. Restoratörler, küratörlerin ilk kez tavandan kaldırdığı tabloyu ince dişli bir tarakla inceleyerek her nanometreyi ve her ince boya katmanını inceledi. Sanatçının, resim sürecinde çalışmada yaptığı değişikliklerin silik işaretleri olan pentimenti'nin yanı sıra Il. Volterrano'nun sonradan yaptığı eklemeler keşfedildi.

Afrika dışından atalara sahip tüm insanlar, genomlarının ortalama %2'si kadar Neandertal genine sahip. Doğu Asya kökenli insanlar, Avrupa kökenli insanlara göre %8 ile %24 daha fazla Neandertal genine sahip. Erken Homo Sapiens Dönemi insanının Afrika'dan yayılıp Yakın Doğu ve Avrupa'daki akrabaları ile buluşması durumunda, anatomik açıdan modern bir yapıya sahip insanlarda Neandertal DNA’sının Avrupa bölgesinde Asya’ya göre daha yüksek olduğunu buldu. Avrupalıların Neandertal genleri sonradan azalmış.

1836 yılında Mısırbilimci John Shae Perring, Sahure (Sahura) Piramidi'nde kazı yaparken moloz dolu bir geçit fark etmiş ve geçidin ötesinde depo odaları olabileceğini tahmin etmişti. Piramidi restore etmek için çalışan Mısırlı ve Alman uzmanlardan oluşan ekip, Perring'in haklı olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, ağaç gölgeliği ve duvar gibi engelleri aştıktan sonra ötesinde ne olduğunu görmek için lazer darbeleri uygulayan bir yöntem olan “Lidar” kullanarak, dış-iç geçitlerin ve odaların haritasını çıkardılar. Yapıdaki molozların bir kısmının temizlenmesi ve 3D haritalarının oluşturulması, araştırmacıların Perring'in bulduğu geçitte daha önce gizlenmiş sekiz oda da dâhil olmak üzere yapıyı daha iyi anlamalarını sağladı.

Araştırmacılar, dört tavuğu daha önce yüksek düzeyde virüse maruz kalmış ve gen düzenlemesi yapılmış kuşlarla aynı kuluçka makinesine yerleştirdi. Dört tavuktan sadece biri enfekte oldu. Ekip, geni düzenlenmiş tavukları iki yıl boyunca izledi. Gen değişikliğinin, tavukların sağlığı ve yumurta üretimleri üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını tespit etti. Bazı enfeksiyonların meydana gelmesi, virüsün hâlâ diğer tavukları enfekte etme şansına sahip olduğu ve üremek için ANP32A proteinini kullanmaktan uzaklaşarak ve mutasyona uğrayarak aşının etkilerinden "kaçabileceği" anlamına geliyor.

Mona Lisa tablosundan alınan küçük bir örnek, araştırmacılar tarafından incelendi.Tablodaki boya maddelerini incelemek için çeşitli X-ışınları ve kızılötesi spektroskopi görüntüleme teknikleri kullanıldı. Tablodan alınan örnekte sadece petrol ve kurşun beyazı değil, aynı zamanda nadir bulunan plumbonakrit bileşiği de bulundu. Aynı bileşik, Da Vinci'nin bir başka ünlü tablosu “Son Akşam Yemeği”nden alınan birkaç mikro örnekte de bulundu.

“Elgin Mermerleri” olarak da adlandırılan Parthenon Heykelleri, 2,500 yıl önce Atina’daki Parthenon tapınağının dışını süslemek üzere antik Yunanlılar tarafından yapıldı. Yeni yapılan bir çalışmaya göre “Parthenon Heykelleri” bir dönem renkli bir yapıdaydı. Araştırma ekibi, kısa sürede heykellerin yüzeylerinde ortaya çıkan gizli desenleri keşfederek çiçek desenlerini ve lekeli figüratif tasvirleri ortaya çıkardı. Başlıca dört boya pigmenti bulundu. Ana renkler arasında yer alan mavi, mor bir renk tonu, iki beyaz tonu ve kemik beyazı renkleri bulundu.