University College London’ın Hawkes Enstitüsü’nde geliştirilen yapay zeka sistemi, ameliyat sırasında canlı endoskopik görüntüleri analiz ederek cerrahlara beynin en hassas bölgelerinde yol gösterdi.

Cerrahların “İkinci Gözü”: Sistem Nasıl Çalışıyor?

Operasyon sırasında devreye giren yapay zeka sistemi, hipofiz bezi, karotis arterleri ve optik sinirlerin birbirinden yalnızca birkaç milimetre uzaklıkta bulunduğu son derece dar bir bölgede kritik yapıları renk kodlarıyla işaretledi. UCL’de robotik ve yapay zeka alanında doçent olan Dr. Sophia Bano’nun teknik liderliğini üstlendiği proje, Hawkes Enstitüsü’ndeki önceki hipofiz tümörü ameliyatlarından elde edilen yüzlerce açıklamalı video üzerinde eğitildi. Sistem, ameliyat sırasında cerrahi aletleri, doku etkileşimlerini ve anatomik yapıları gerçek zamanlı olarak tanıyabiliyor. Platform, tıbbi yapay zeka uygulamaları için tasarlanan NVIDIA’nın Clara IGX donanımı üzerinde çalışıyor; deneme İngiltere Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü ile Google tarafından finanse edildi.

Hastanın Hikâyesi: “360 Derecelik Bir Görüşe Kavuştum”

Bedfordshire’dan iki çocuk babası Rhys Hibbert, 2024 sonlarında yürüyüş sırasında bayılmasının ardından iyi huylu bir tümör teşhisi aldı. Zamanla çevresel görüşü bozulan Hibbert baston kullanmaya başladı ve ilk hasta olma teklifini tereddütsüz kabul etti. Mayıs ayında gerçekleştirilen 11 milimetrelik tümör alma operasyonunun ardından sonuçlar hemen kendini gösterdi. Hibbert, gözlerini açtığında 360 derecelik bir görüşe kavuşmuş gibi hissettiğini, bir yıldır bu kadar net göremediğini anlattı. Bir hafta içinde gözlük ya da baston kullanmadan bağımsız yürüyebilen Hibbert, o tarihten bu yana işine geri döndü ve deneyimini “hayatımı geri kazandırdı” sözleriyle özetledi.

Hedef: Cerrahlar İçin Yapay Zeka Destekli “İkinci Görüş”

Cerrahi ekip, yapay zekanın ameliyatta yalnızca bir yardımcı olarak görev yaptığını, kontrolün tamamen cerrahlarda kaldığını vurguluyor. Operasyonu gerçekleştiren konsültan nöroşirürjiyen Prof. Hani Marcus, uzun vadeli hedeflerinin “cerrahlar için ChatGPT” olarak nitelendirdiği, klinisyenlerin istedikleri anda danışabilecekleri uzman bir sistem geliştirmek olduğunu belirtti. İngiltere Sağlık İnovasyon Bakanı James Frith ise gelişmeyi, hastaların en son teknoloji sayesinde daha önce hayal edilemeyen bir bakıma kavuşmasının örneği olarak tanımladı. Ekip, sistemin güvenilirliğini daha geniş bir hasta grubunda test etmek için şimdi kapsamlı bir klinik deneme hazırlığı yürütüyor.