Bazı insanlar gün boyunca kendi kendileriyle konuşuyor, bazılarıysa düşüncelerini belirgin bir iç ses olmadan deneyimlediğini söylüyor. 2024’te yayımlanan bir araştırma, iç konuşmanın kişiden kişiye büyük farklılık gösterebildiğini ve bunun bazı sözel görevlerde ölçülebilir sonuçları olabileceğini ortaya koydu. Ancak ardından gelen bilimsel itirazlar yeni bir soruyu gündeme taşıdı: Gerçekten hiç iç sesi olmayan insanlar var mı, yoksa henüz insanların iç dünyasını doğru biçimde ölçemiyor muyuz?

Geçtiğimiz hafta bilim insanlarının insan beyin organoidlerini genetik olarak düzenlenen farelere naklettiğini aktarmıştık. Araştırmanın...

Stanford Üniversitesi'nden bilim insanları, laboratuvarda yetiştirdikleri insan beyin dokusunu, korteksleri genetik olarak eksik bırakılmış farelere naklederek "ksenokortiksel" hayvanlar üretti. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, psikiyatrik ve nörolojik hastalıkların araştırılmasında çığır açabilecek yeni bir model sunuyor.

Salk Enstitüsü bilim insanları, insan beyninin frontal korteksinde daha önce hiç tanımlanmamış 1.000'den fazla mikroproteini haritalandırdı. Yapay zekâ destekli yeni bir yöntemle yapılan çalışma, bu proteinlerden birinin Alzheimer hastalığındaki bağışıklık hücresi bozukluğuyla bağlantılı olabileceğini ortaya koyuyor.

UCLA'dan iki yeni çalışma, gelişmekte olan insan beyninin kök hücrelerini yönlendiren gizli mekanizmaları ortaya çıkardı. Cell ve Science dergilerinde yayımlanan araştırmalar, metabolizmanın ve beyin derinliklerinden gelen fiziksel sinyallerin hangi nöron tiplerinin üretileceğini belirlediğini gösteriyor.

Uluslararası bir araştırma ekibi, yetişkin bir erkek meyve sineğinin merkezi sinir sistemindeki 166 binden fazla nöronu haritalayarak şimdiye kadarki en eksiksiz beyin bağlantı diyagramını çıkardı. Yirmi yıllık çalışmanın ürünü olan konnektom, erkek ve dişi beyinlerini ilk kez doğrudan karşılaştırma imkânı sunuyor.

Nörobilim alanında yayımlanan iki çalışma, bilincin kaynağı ve karar alma süreçlerine ilişkin yerleşik yaklaşımları yeniden tartışmaya açtı. Christof Koch, bilincin beynin ürünü olmayabileceğini savunurken; Thomas W. James, beyinde ayrı bir “karar verme merkezi” bulunmadığını öne sürüyor.

Köpeklerin insan yüzlerindeki duyguları nasıl algıladığına ilişkin iki yeni araştırma, mutlu ifadelerin beyindeki ödül bölgelerini harekete geçirdiğini gösterdi. Çalışmalar, evcilleştirme, seçici yetiştirme ve eğitimin köpeklerin insanlarla iletişim kurma kapasitesini şekillendirdiğine işaret ediyor.

Yapay zekâ sistemleri giderek daha akıcı ve “empatik” görünse de, yeni bir çalışma bu davranışların bilinç anlamına gelmediğini vurguluyor.

Yeni bir bilimsel araştırma, ciltteki sıcaklık değişimlerinin yalnızca bir his olmadığını; duygusal iyilik hâlini, beden farkındalığını, kimlik algısını ve sosyal bağları güçlü şekilde etkilediğini gösteriyor. İçten bir sarılmanın neden iyi hissettirdiğini açıklayan bu bulgular, ruh sağlığı tedavilerinden protez tasarımına kadar pek çok alanda kullanılabilir.

Yeni bir araştırma, beynin hangi anıları yıllarca koruyup hangilerini günler içinde sildiğini belirleyen moleküler “zamanlayıcıları” ortaya koydu. Bu keşif Alzheimer tedavilerinde yeni umutlar doğuruyor.

Mini beyinler, örümcekten ilhan alınan eldivenler ve kurt elması kaplamaları… Bilim insanları, tüyler ürpertici fikirleri hayatımızı iyileştiren yeniliklere dönüştürüyor. Öte yandan gözlerimizde saptanan mikroplastikler, çevremizdeki kirliliğin vücudumuza kadar girdiğini ortaya koyuyor.