Teknoloji, yapay zeka, bilim ve uzay dünyasından son 24 saatin öne çıkan gelişmelerini derledik.

Roman Uzay Teleskobu fırlatmaya hazırlanıyor

NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, 30 Ağustos’ta Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılmaya hazırlanıyor. Fırlatma öncesi son hazırlık incelemesi tamamlandı ve teleskobun yolculuğa hazır olduğu onaylandı. Hubble’dan çok daha geniş bir görüş alanına sahip olan Roman, karanlık enerji, karanlık madde ve ötegezegenler üzerine kapsamlı gözlemler yapacak. Görev, yıllar sürecek gözlem programlarıyla evrenin genişlemesine dair yeni veriler sunmayı hedefliyor.

Ay, yılın en etkileyici tutulmalarından birine sahne oldu

27-28 Ağustos gecesi Kuzey Amerika’dan izlenebilen derin bir parçalı Ay tutulması gerçekleşti. Uzmanlara göre bu, 2028 yılı sonuna kadar Dünya’nın herhangi bir yerinden görülebilecek en etkileyici Ay tutulması oldu. Ay’ın büyük bölümü Dünya’nın gölgesine girerek kızıla çalan bir görünüm aldı. Gökyüzü gözlemcileri olayı teleskopsuz, çıplak gözle bile rahatlıkla takip edebildi.

Betelgeuse’ün gizemli eşi yüz yıl sonra görüntülendi

Avrupa Güney Gözlemevi’ne bağlı Very Large Telescope, dev yıldız Betelgeuse’ün yaklaşık yüz yıldır varlığından şüphelenilen eşlik eden yıldızının şimdiye kadarki en net görüntüsünü yakaladı. Güneşin iki-üç katı kütleye sahip olduğu belirlenen Betelgeuse B, yıldızın parlaklığındaki gizemli dalgalanmaların bir kısmını açıklayabilir. Paris Gözlemevi liderliğindeki ekip, bulguları Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımladı. Keşif, yıldızın çift sistem olduğu tezini büyük ölçüde doğruluyor.

Meta, gençlere yönelik iddialarda dev bir tazminata razı oldu

Meta, Facebook ve Instagram’ın gençleri bağımlı yapacak şekilde tasarlandığı iddialarını sonlandırmak için eyaletlerle 16,68 milyar dolarlık uzlaşmaya vardı. Anlaşma kapsamında 18 yaş altı kullanıcılara günlük iki saatlik varsayılan kullanım sınırı getirilecek, gece yarısından sabah altıya kadar erişim kapatılacak ve beğeni sayıları gizlenecek. Mahkeme onayı bekleyen uzlaşmanın yaklaşık 5 milyar dolarlık kısmı, benzer platformların da karşılaştırılabilir önlemler almasına bağlı.

OpenAI ilk özel yapay zeka çipini tanıttı

OpenAI, Broadcom ile birlikte geliştirdiği ilk özel yapay zeka çipi Jalapeño’yu duyurdu. TSMC’nin 3 nanometre sürecinde üretilen çip, tasarımdan üretime yaklaşık dokuz ayda geçerek sektörde hız rekoru kırdı. Şirket, sürecin bir kısmını kendi yapay zeka modelleriyle hızlandırdığını açıkladı. Jalapeño, watt başına önemli ölçüde daha fazla iş kapasitesi sunuyor ve bu yıl içinde büyük veri merkezlerinde devreye alınacak.

Akıllı nanopartiküller beyin kanserini ameliyat sonrasında da avlıyor

Sydney Teknoloji Üniversitesi, Harvard ve Henan üniversitelerinden araştırmacılar, glioblastom ameliyatlarında hem geride kalan kanser hücrelerini görünür kılan hem de yok eden “çift darbeli” akıllı nanopartiküller geliştirdi. Kızılötesi ışıkla aktifleşen parçacıklar, 44 mikrometre kadar küçük tümör kümelerini tespit edebiliyor. Fare deneylerinde tedavi gören hayvanların tamamı 60 gün sonunda hayatta kalırken, yalnızca ameliyat olan grupta bu süre ortalama 42 günde kaldı. Yöntem henüz insanlarda denenmedi.

Avrupa’da yapay zeka sohbet botları artık kimliğini açıklamak zorunda

Avrupa Birliği’nde yapay zeka sistemlerinin insanlarla konuşurken kendilerini yapay zeka olarak tanıtmasını zorunlu kılan kıta çapındaki ilk kurallar yürürlüğe girdi. Düzenleme, kullanıcıların bir sohbet botuyla mı yoksa gerçek bir insanla mı etkileşime girdiğini bilmesini garanti altına almayı amaçlıyor. Kurallar, AB’nin kapsamlı Yapay Zeka Yasası’nın kademeli olarak yürürlüğe giren maddeleri arasında yer alıyor. Şirketlere uyum için geçiş süresi tanınıyor.