Alphabet’in Google birimi, yapay zeka hesaplama altyapısını uzaya taşıma hedefiyle yürüttüğü Project Suncatcher’da önemli bir eşiği geçiyor. Şirket, Tensor Processing Unit’lerini taşıyan MVP adlı prototip uyduyu, Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden SpaceX’in Falcon 9 roketiyle Transporter-18 görevi kapsamında fırlatacak. Bu, projenin yörüngedeki ilk gerçek testi olacak.

MVP Uydusu ve Fırlatma Planı

Google’ın uydu ortağı Planet Labs ile birlikte geliştirdiği MVP uydusu, 1 Ekim’de Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden kalkacak SpaceX Falcon 9 roketinin Transporter-18 yörüngepaylaşım görevine eklenecek. Görevin amacı, Google’ın yapay zeka donanımının fırlatma sırasında oluşan kuvvetlere, uzay radyasyonuna ve yörüngedeki aşırı sıcaklık farklarına ne ölçüde dayanabildiğini ölçmek. Proje, Google’ın Kasım 2025’te tanıttığı Project Suncatcher araştırmasının yörüngede yapılan ilk canlı denemesi olma özelliği taşıyor. Şirket şimdiye kadar konsepti yalnızca laboratuvar ortamında ve simülasyonlarla test edebilmişti; MVP’nin fırlatılmasıyla birlikte veriler artık gerçek uzay koşullarından toplanacak. Testin sonuçları, Google’ın gelecekte daha büyük ölçekli uydu tabanlı hesaplama kümeleri kurup kuramayacağını belirleyecek önemli bir dönüm noktası sayılıyor.

Radyasyon ve Titreşim Testlerinden Geçti

Fırlatılmadan önce Google’ın Trillium nesli TPU’ları, UC Davis’teki bir proton ışını tesisinde kapsamlı radyasyon testlerinden geçirildi. Çipler, yapay zeka iş yükleri çalışırken çeşitli radyasyon dozlarına maruz bırakıldı ve beş yıllık bir uzay misyonu boyunca karşılaşabilecekleri toplam iyonlaştırıcı radyasyon dozunun üzerindeki seviyelere dayanabildiğini kanıtladı. Uydu ayrıca San Francisco’daki bir laboratuvarda titreşim testine tabi tutuldu; teknisyenler buzdolabı büyüklüğündeki aracı fırlatma koşullarını simüle edecek şekilde sarstı ve tüm vidaların yerinde kaldığını, çiplerin hasar görmediğini doğruladı. Uzayın boşluk ortamında geleneksel hava akışıyla soğutma mümkün olmadığından mühendisler, ısıyı dağıtmak için ısı borularını radyatörlerle birleştiren özel bir soğutma sistemi de test ediyor.

Uzun Vadeli Hedef: Yörüngede Yapay Zeka Veri Merkezleri

Google’ın nihai vizyonu çok daha iddialı: güneş panellerinin Dünya’dakinden sekiz kata kadar daha verimli çalıştığı güneş-eş zamanlı yörüngelerde, birbirine bağlı uydu kümelerinden oluşan devasa hesaplama altyapıları kurmak. Şirket, uydular arasındaki yüksek bant genişlikli lazer bağlantılarını test etmek için 2027’de iki uydu daha fırlatmayı planlıyor. Ancak uzmanlar, yüksek fırlatma maliyetleri ve mühendislik zorlukları nedeniyle bu konseptin ticari anlamda hâlâ yıllar uzağında olduğu görüşünde. Google’ın kendi hesaplamalarına göre, yörüngedeki veri merkezlerinin kara tesisleriyle rekabet edebilmesi için fırlatma maliyetinin kilogram başına 200 doların altına inmesi gerekiyor; bu eşiğin ancak 2030’ların ortasında aşılması bekleniyor. Google’da araştırmadan sorumlu kıdemli başkan yardımcısı James Manyika, titreşim testi sonuçlarının “harika” olduğunu söylerken uydunun uzayda nasıl performans göstereceğini merakla beklediklerini belirtti.