OpenAI, 5 Ekim Pazartesi günü yaptığı açıklamayla Avrupa Birliği’ndeki ChatGPT ve Codex kullanıcıları için üretilen metinlere görünmez bir filigran eklemeye başladığını duyurdu. “textGrain” adlı sistem, metnin yapay zekâ tarafından üretildiğini sonradan tespit etmeye olanak tanıyor. Adım, AB Yapay Zekâ Yasası’nın şeffaflık kuralına uyum için atıldı.

Filigran metne nasıl işleniyor?

textGrain, metne gizli karakter eklemiyor. Bunun yerine dil modelinin kelime seçimlerine gizli bir anahtar yardımıyla istatistiksel bir imza yerleştiriyor. Model, anlamca eşit derecede uygun birkaç kelime arasından seçim yaparken bu anahtara göre belirli bir örüntü izliyor. Okuyucu için fark edilemeyen bu iz, yalnızca ilgili dedektörle ölçülebiliyor. OpenAI, kalite etkisinin ihmal edilebilir düzeyde olduğunu belirtiyor; şirketin paylaştığı kıyaslamada puanlar 49,76’ya karşılık 49,57 olarak yer alıyor.

AB kuralı ve kimler etkileniyor?

Uygulamanın arkasında, 2 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren AB Yapay Zekâ Yasası’nın 50. maddesi bulunuyor. Madde, yapay zekâ tarafından üretilen içeriğin makine tarafından okunabilir biçimde işaretlenmesini şart koşuyor. Filigran, AB’deki tüm ChatGPT ve Codex planlarında devreye giriyor. API müşterileri için ise özellik varsayılan olarak kapalı; geliştiriciler 5 Ekim’den itibaren dünyanın her yerinde isteğe bağlı olarak etkinleştirebiliyor.

Tespit oranları ve sınırlılıklar

OpenAI’ın verilerine göre dedektör, 200 token’lık metinlerde yüzde 80, 400 token’lık metinlerde yüzde 95 oranında doğru tespit yapabiliyor. Ancak metnin yeniden yazılması başarıyı hızla düşürüyor: kelimelerin yüzde 10’u değiştirildiğinde tespit oranı yüzde 66’ya, yüzde 25’i eş anlamlılarla değiştirildiğinde ise yüzde 17’ye geriliyor. Yani filigran, kasıtlı olarak kurcalanan metinlerde kolayca zayıflayabiliyor. Dedektör de herkese açık değil; yalnızca onaylı araştırmacılar ve uzman kuruluşlar vaka bazında erişim alabiliyor. Bu durum, üçüncü tarafların bağımsız doğrulama yapma imkânını sınırlıyor.