Arizona Üniversitesi’nden gökbilimciler, James Webb Uzay Teleskobu verilerinde bilinen en soğuk kahverengi cüce olan WISE 0855’in atmosferinde su bulutlarının değiştiğine dair güçlü kanıtlar buldu. Araştırmacılar, bunun Güneş Sistemi dışındaki bir nesnede su bulutlarının kalınlığının zamanla değiştiğinin ilk doğrudan doğrulaması olduğunu söylüyor.

Yıldız ile gezegen arasında bir dünya

Kahverengi cüceler, nükleer füzyonu başlatacak kadar kütleye sahip olmayan, yıldızlarla gezegenler arasında kalan gök cisimleridir. WISE 0855 yaklaşık 265 kelvin, yani yaklaşık eksi 8 santigrat derece sıcaklığıyla bilinen en soğuk örnek. Bu sıcaklık, Dünya’daki buzlu bir kış gününe şaşırtıcı biçimde yakın ve atmosferinde su bulutlarının oluşmasına imkân veriyor.

On bir saatlik gözlem ne gösterdi?

Ekip, Webb’in NIRSpec cihazıyla nesneyi yaklaşık 11 saat boyunca 15 dakikalık aralıklarla izledi ve 2,87 ile 5,27 mikrometre arasındaki kızılötesi ışığı ayrıntılı biçimde kaydetti. En belirgin değişim karbon monoksit soğurmasında görüldü; bazı dalga boylarında tepe noktaları arasındaki fark yüzde 10’a kadar çıktı. Fosfin gazındaki değişimler de karbon monoksitle uyumlu seyretti.

Bulutlar neden önemli?

Model karşılaştırmaları, atmosferde yamalı su bulutları bulunduğunu ve bu bulutların kalınlığının zamanla değiştiğini gösterdi. Araştırmacılara göre karbon monoksit ve fosfin değişimleri atmosferin daha derin, yüksek basınçlı katmanlarındaki kimyadan kaynaklanıyor; bulut kalınlığındaki değişim ise daha üst, düşük basınçlı katmanlarda gerçekleşiyor. Çalışma, soğuk kahverengi cücelerin hava durumunu anlamak için önemli bir adım.

Bu sonuçlar yalnızca kahverengi cücelere değil, Güneş Sistemi dışındaki soğuk gaz devi gezegenlerin atmosferlerini yorumlamaya da ışık tutuyor. Webb’in benzer gözlemleri, uzak dünyalarda bulutların nasıl oluştuğunu ve evrildiğini daha net gösterebilir.