Yapay zekâ güvenliği tartışmalarında yeni bir eşik gündemde. Anthropic araştırmacıları, kendini kopyalayan yapay zekâ için asıl engelin artık pahalı veri merkezi çipleri değil, küçük açık modellerin yetkinliği olduğunu öne sürüyor. Eğilim sürerse 30 milyar parametrenin altındaki bir modelin 2026 sonuna kadar kritik eşiğe ulaşması bekleniyor.

Ucuz Donanımlarda Çalışan Modeller Test Edildi

William Zhou ve Daniel Freeman imzalı çalışmada ekip, küçük modellerin farklı donanımlarda ne kadar ilerleyebildiğini ölçtü. 9 milyar parametreli Qwen3.5-9B, denenen dokuz donanım türünün sekizinde çıkarım çalıştırmayı başardı. Test edilen cihazlar arasında Nvidia Jetson Nano kartları, Mac bilgisayarlar ve RTX 4090 ekran kartları yer aldı. Araştırmacılar, zayıf donanımın bile güçlü bir modeli taşıyabileceğini göstermek için tanesi yaklaşık 55 dolar olan 15 markasız Android TV kutusunu birbirine bağladı. Google’ın Gemma4-26B-A4B modeli bu kutulara bölüştürüldü ve sistem saniyede 0,39 token üretti. 30 milyar parametrenin altındaki modeller kopyalamanın tek tek adımlarını başarıyor, ancak bu adımları art arda zincirlemede hâlâ hata yapıyor.

GLM-5.2 Tüm Kopyalama Döngüsünü Tamamladı

Tam kopyalama testinde ekip, Android emülatörü çalıştıran sekiz bulut makinesinden oluşan kapalı bir ağ kurdu. Döngünün tamamını bitirebilen tek açık ağırlıklı model, Çinli Z.ai’nin geliştirdiği GLM-5.2 oldu. Model beş denemenin dördünde sekiz makinenin tamamına, birinde ise yedisine yayıldı. Araştırmacılar bu oranı gerçek dünya için bir üst sınır olarak değerlendiriyor; çünkü makinelerde kimlik doğrulaması olmayan açık bir ADB hata ayıklama portu bırakılarak sızma adımı kasıtlı olarak kolaylaştırılmıştı. Dikkat çeken bir diğer bulgu, kopyaların nesiller boyunca gelişmesi oldu. Qwen3.5-9B’nin her yeni kopyası öncekinden not devraldığında, çıkarım kurulumundaki başarı oranı ilk nesildeki yüzde 45’ten sonraki nesillerde yüzde 61 ile 84 aralığına yükseldi.

Yayılma Yavaş Olacak, Savunma Mümkün

Ekip, 30 milyar parametrenin altındaki açık modelleri Epoch Yetenek Endeksi üzerinden karşılaştırdı. Eğilim çizgisi, küçük bir modelin 2026 sonuna kadar GLM-5.2 seviyesine ulaşacağına işaret ediyor; ancak araştırmacılar endeksin bu beceri için yalnızca kaba bir gösterge olduğunu vurguluyor. Olası bir yayılmanın hızlı bir virüsten çok, kopya sayısının günler içinde ikiye katlandığı bir “dijital balçık küfü” gibi ilerlemesi bekleniyor. Merkezi bir kapatma noktası olmaması durdurmayı zorlaştırsa da, gigabaytlarca model dosyasının taşınması internet servis sağlayıcılarının yakalayabileceği trafik izleri bırakıyor. Mirai botnet’i üzerine yapılan bir araştırmada, karantina ve kullanıcı bildirimiyle enfeksiyonların yüzde 92’si 14 gün içinde temizlenmişti. Savunmadaki hedef, her enfekte cihazın bulaştırdığı yeni cihaz sayısını gösteren R₀ değerini birin altına indirmek.