Fransa’nın Versay kentinde toplanan Genel Ağırlıklar ve Ölçüler Konferansı (CGPM), saatlere artık saniye eklenmesi uygulamasına son verilmesini oy çokluğuyla onayladı. Karara göre Eş Güdümlü Evrensel Zaman (UTC), 20 Mayıs 2027’den itibaren kesintisiz işleyecek. Böylece 1972’den beri süren uygulama tarihe karışıyor.

Artık saniye neydi, neden kaldırıldı?

Artık saniye, atom saatlerine dayanan zamanın Dünya’nın dönüşüyle uyumlu kalması için 1972’den beri zaman zaman eklenen fazladan bir saniyeydi. Bugüne kadar toplam 27 kez eklendi ve sonuncusu 2016 sonunda yapıldı. Uygulama, yazılım dünyasında ise yıllardır baş ağrısıydı. 2012’de Reddit ve LinkedIn sistemlerindeki çökmeler, 2016’da ise Cloudflare tarafındaki kısa süreli kesintiler artık saniyeye bağlandı.

Ne değişiyor?

Şimdiye kadar UTC, Dünya’nın dönüşüne dayanan UT1 zaman ölçeğinden en fazla 0,9 saniye sapabiliyordu. Yeni üst sınır 3.600 saniye, yani bir saat. Kararla birlikte yaygın biçimde “artık saat” olarak anılan bir düzeltme gündeme geldi, ancak metin bunun için herhangi bir tarih ya da yöntem belirlemiyor. Bilim insanları böyle bir düzeltmeye yüzlerce, hatta binlerce yıl gerek kalmayacağını düşünüyor. Dünya’nın dönüşü izlenmeye devam edecek, UTC ile UT1 arasındaki fark da yayımlanacak.

Zamanlama neden öne çekildi?

Karar, artık saniyelerin sonlandırılması için 2022’de belirlenen 2035 hedefini öne çekiyor. Nedeni, Dünya’nın dönüşünün 2020 civarından beri biraz hızlanması. Bu durum, saatlerden bir saniyenin çıkarılacağı ilk “negatif artık saniye” ihtimalini gündeme getirdi. Böyle bir uygulama daha önce hiç yapılmadığı için yazılımlar da hiç test edilmedi. Meta, 2022’de negatif bir artık saniyenin yazılımlar üzerinde yıkıcı etki yaratabileceği uyarısında bulunmuştu. Oylama oybirliğiyle yapılmadı; ayrıntılı sonuçlar da açıklanmadı.