NASA’nın Swift Gözlemevi 22 Yıl Sonra Endonezya Üzerinde Dünya’ya Düştü

NASA’nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi, fırlatılışından yaklaşık 22 yıl sonra 4 Kasım’da Dünya atmosferine girdi. ABD Uzay Kuvvetleri, yeniden girişi Endonezya’nın Kuzey Sumatra bölgesi üzerinde doğruladı. Evrenin en güçlü patlamalarını izleyen teleskop için kurtarma girişimi sonuç vermedi; NASA, bazı parçaların yere ulaşmış olabileceğini belirtti.

Atmosfere giriş nerede ve ne zaman gerçekleşti?

NASA’nın açıklamasına göre Uzay Kuvvetleri, Swift’in Doğu Saati ile 07.39’da, yaklaşık 3,4 derece kuzey enlemi ve 98,6 derece doğu boylamında atmosfere girdiğini doğruladı. Bu nokta, Endonezya’nın Kuzey Sumatra bölgesinin üzerinde yer alıyor. Giriş kontrolsüz gerçekleşti. NASA, uzay aracının büyük bölümünün atmosferde yanıp kül olmasını beklediğini, ancak bazı parçaların hayatta kalmış olabileceğini söyledi. Önceki tahminlerde Dünya üzerinde birinin zarar görme riski yaklaşık 2.100’de 1 olarak hesaplanmıştı. Düşük eğimli yörünge nedeniyle olası parçaların 20,6 derece güney ile 20,6 derece kuzey enlemleri arasına düşmesi bekleniyordu.

Hangi parçalar yere ulaşmış olabilir?

Görevin baş bilimcisi Brad Cenko, yoğun tungsten parçaların ve bazı ayna parçalarının düşüşten sağ çıkabileceğini söyledi. Tahminler son saatlerde sürekli güncellendi. Aerospace Corporation, girişin Doğu Saati ile 05.19 civarında olacağını öngörmüştü. Astrofizikçi Jonathan McDowell ise Uzay Kuvvetleri verilerine dayanarak yaklaşık 07.45’ten söz etti. Endonezya’nın uzay araştırma kurumu BRIN de girişin Sumatra’nın kuzey ucuna yakın olacağını önceden duyurmuştu. NASA ve Uzay Kuvvetleri, süreç boyunca tahminleri güncellemeye devam edeceklerini açıkladı.

Kurtarma görevi neden sonuç vermedi?

Swift’in kendi itki sistemi yoktu; bu nedenle yörüngesini yükseltemiyordu. Güneş aktivitesinin artması atmosferik sürüklenmeyi güçlendirdi ve uydu giderek alçaldı. NASA’ya göre uzay aracı 275 kilometre yükseklikteyken güvenli moda geçti. Penn State’teki operasyon ekibi de görevi fiilen sona erdiren bir komut gönderdi. Böylece 2004’te iki yıllık ana görevle yola çıkan, ancak yirmi yılı aşkın süre çalışan teleskopun serüveni kontrolsüz bir düşüşle kapandı.

Swift’in bilime katkısı ne oldu?

Swift, gama ışını patlamalarını incelemek için tasarlanmış hızlı tepki veren bir gözlemevi olarak görev yaptı. Kısa ömürlü olaylar için diğer teleskoplara uyarılar göndererek bu patlamaların hemen takip edilmesini sağladı. NASA’ya göre gözlemevi ayrıca süper kütleli kara delikler tarafından beslenen aktif galaksileri, X-ışını parlamaları yayan yıldızları, süpernovaları, kuyruklu yıldızları ve asteroitleri inceledi. Teleskobun bıraktığı veri mirası, gökbilimcilerin evrenin en şiddetli olaylarını anlamasında yıllarca kullanılmaya devam edecek.