Starship’in 15. Uçuşunda Güçlendirici Yakalanamadı: Sıra Geminin Kuleye Dönüşünde

SpaceX, 13 Kasım Cuma günü Teksas’taki Starbase tesisinden Starship’in 15. test uçuşunu gerçekleştirdi. Hedef, roketin iki kademesini de fırlatma kulesinde yakalayarak tarihte ilk kez yörüngeye çıkan bir sistemi bütünüyle geri kazanmaktı. Associated Press’in aktardığına göre bu hedefin ilk yarısı, kalkıştan dakikalar sonra suya düştü.

Super Heavy neden yakalanamadı?

Plana göre Booster 22 adlı Super Heavy güçlendiricisi, kalkıştan yaklaşık 6,5 dakika sonra Starbase’deki Pad 2’ye geri dönecek ve kulenin “chopstick” (yemek çubuğu) adı verilen mekanik kolları tarafından havada yakalanacaktı. Spaceflight Now’ın haberine göre bu, roketin yeni nesli Version 3 bir güçlendiricinin ilk yakalanma denemesi olacaktı. Ancak AP’nin bildirdiğine göre güçlendirici uçuş sırasında arıza yaptı, otomatik iptal devreye girdi ve araç kuleye dönmek yerine Meksika Körfezi’ne düştü. SpaceX, şimdiye kadar üç kez güçlendirici yakalamayı başarmıştı; Reuters’a göre bunların sonuncusu Mart 2025’teydi. Uçuşun kendisi de son anda netleşti: Reuters, ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) cuma sabahı hâlâ fırlatma lisansı vermediğini yazdı; kurum ardından yalnızca bu uçuşu ve geminin atmosfere dönüşünü kapsayan revize bir lisans yayımladı.

Gemi cumartesi günü kuleye dönmeyi deneyecek

Güçlendiricinin kaybı, SpaceX’in “yörüngeye çıkan bir fırlatma sisteminin ilk tam geri kazanımı” olarak tanımladığı hedefi bu uçuş için ortadan kaldırdı. Yine de üst kademe olan Ship 42 yörünge yolculuğuna devam etti. Şirketin görev sayfasına göre gemi, 26 adet Starlink V3 uydusunu bıraktıktan sonra yaklaşık 22 saat Dünya çevresinde dönecek ve 14 Kasım Cumartesi günü fırlatma kulesine geri inmeyi deneyecek. Bugüne kadar hiçbir roketin üst kademesi bu şekilde yakalanmadı. Space.com’a göre gemi, dönüşte Meksika’nın kuzeyi ve Güney Teksas’taki yerleşim alanlarının üzerinden atmosfere girecek. Spaceflight Now ve CNN, aracın durumu uygun görülmezse görev ekibinin onu Hawaii ya da Şili açıklarında okyanusa indirebileceğini, gerekirse Meksika Körfezi’ne yönlendirebileceğini veya imha komutu verebileceğini aktardı.

Ay ve Mars planları için neden önemli?

Starship, NASA’nın Artemis programında astronotları Ay yüzeyine indirecek araç olarak geliştiriliyor. Reuters’a göre NASA bu iş için SpaceX’e yaklaşık 3,2 milyar dolar öderken şirket kendi kaynaklarından en az 15 milyar dolar harcadı. Eylül’deki ve Starship’in ilk kez yörüngeye ulaştığı testte, 10 saat sürmesi planlanan görev yaklaşık üç saat sonra Pasifik’e inişle sona ermişti. SpaceX Fırlatma Başkan Yardımcısı Kiko Dontchev, AP’nin aktardığına göre, Falcon roketlerinde ikinci kademenin hâlâ her uçuşta kaybedildiğini, Starship’te ise iki kademenin de yakalanmasının hedeflendiğini söyledi. Bu tam yeniden kullanılabilirlik, Elon Musk’ın uçuş maliyetlerini düşürme ve Mars’a uzanan planlarının temel taşı olarak görülüyor.