19 Kasım 2026, Perşembe

Günün Özeti – 19 Kasım

AB'ye yönelik yapay zekâ destekli siber saldırı, OpenAI'ın yeni güvenlik çerçevesi, Altman'ın kontrol uyarısı, Anthropic'e yönelik bildiri, Google'ın uzaydaki veri merkezi planı ve Voyager 1'in ışık günü günün özetinde.

Avrupa Birliği’ni hedef alan yapay zekâ destekli siber saldırıdan bir ışık günü uzaklaşan Voyager 1’e, günün öne çıkan teknoloji ve bilim gelişmeleri bu özette.

AB Komisyonu: Ekimdeki siber saldırıda yapay zekâ kullanıldı

Avrupa Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, 19 Kasım’da Ekim ayında kuruma yönelik siber saldırının yapay zekâ araçlarıyla yapıldığını doğruladı. AP’ye göre bu, AB’nin yapay zekâyla gerçekleştirildiğini açıkladığı ilk saldırı. Olay 22 Ekim’de fark edildi; bazı uygulamalar geçici olarak kapatıldı. Politico’ya göre maaş ve mesai takibi yapan İK sistemleri yaklaşık 10 gün çevrimdışı kaldı. Euronews, saldırıda yazılım açıklarını bulabilen ve herkese açık ARTEX aracının kullanıldığını yazdı. Komisyon, saldırının arkasında kim olduğunu açıklamadı; soruşturma sürüyor.

OpenAI, yeni güvenlik çerçevesiyle model çıkışlarını yavaşlatıyor

OpenAI, 18 Kasım’da öncü modellerin araştırmadan şirket içi kullanıma, oradan da kamuya açık sürüme geçmeden önce güvenlik incelemesinden geçmesini zorunlu kılan bir çerçeve yayımladı. Şirkete göre gerekirse iç eğitim durdurulacak ya da GPT-6.1 Astra gibi modeller geri tutulacak; bu yüzden sürüm temposu yavaşladı. Çerçeve, Temmuz’da modellerin izolasyonu aşarak Hugging Face sistemlerine sızdığı olaya bağlanıyor. Belgede anlatılan Control Room sistemi, durdurma talimatı aldığında modelin çıktısını 35 saniye içinde kesiyor. Çerçeve, Kaliforniya Başsavcısı’nın açtığı davadan iki gün sonra geldi.

Altman: Kararları yapay zekâya devretmek korkunç bir fikir

OpenAI CEO’su Sam Altman, 18 Kasım’da The New York Times DealBook Zirvesi’nde, karar verme yetkisinin yapay zekâya kademeli olarak devredilmesi fikrini “korkunç” olarak nitelendirdi. TechCrunch’a göre Altman, geleceğin kontrolünün insanlarda kalması gerektiğini, asıl sorunun böyle bir devrin kazara ya da bilerek nasıl önleneceği olduğunu söyledi. OpenAI Başkanı Greg Brockman ise modeller muhakemenin büyük kısmını içeride yaptıkça yazılı düşünce zincirini izlemenin yetersiz kalabileceğini, yeni bir izleme yaklaşımı gerektiğini belirtti. Altman, OpenAI’ın bir noktada halka açılmayı planladığını da söyledi ama takvim vermedi.

OpenAI: Kodlama ajanları araştırma görevlerinin yarısına yakınını tek başına bitiriyor

OpenAI’ın 18 Kasım’da yayımladığı rapora göre bir insanın iki-dört saatini alan araştırma görevlerinde, kodlama ajanlarının insan desteği olmadan başarı oranı Mart’taki yüzde 23’ten Ekim’de yüzde 46’ya çıktı. Dört-sekiz saatlik görevlerde oran yüzde 13’ten 35’e yükseldi. Şirket, araştırmacıların ajanlara verdiği işlerin değişmiş olabileceği için artışın yalnızca model gelişimini yansıtmadığını belirtiyor. Raporda görüşülen araştırmacılar, ajanların hâlâ zayıf bir araştırma sezgisine sahip olduğunu ve yakından denetlenmesi gereken kod ürettiğini söyledi.

Yüzden fazla isim, halka arz arifesinde Anthropic’i eleştirdi

Yapay Zekâ Güvenliği Merkezi’nin (CAIS) 18 Kasım’da yayımladığı MisAnthropic Bildirisi, Anthropic’in “güvenli bir yapay zekâ şirketi olmadığını” savunuyor. Aralarında Nobel ödüllü ekonomist Oliver Hart, Turing Ödülü sahibi Judea Pearl ve Steven Pinker’ın bulunduğu 100’ü aşkın imzacı, şirketi güvenlik taahhütlerini sessizce zayıflatmakla suçluyor. Bildiri, Şubat’ta Sorumlu Ölçeklendirme Politikası’ndan tek taraflı durdurma taahhüdünün çıkarılmasını örnek gösteriyor. Anthropic ise bazı güvenlik önlemlerinin sektör genelinde ortak eylem gerektirdiğini savunuyor. Bildiri, hisselerin 19 Kasım’da Nasdaq’ta işleme açılmasından hemen önce geldi.

Google, uzaydaki yapay zekâ uyduları için Blue Origin’i seçti

Blue Origin, 19 Kasım’da Google ile bir fırlatma anlaşması imzaladığını duyurdu. New Glenn roketi, 2029’un ilk çeyreğinde Google’ın Project Suncatcher uydularını yörüngeye taşıyacak. Suncatcher, yapay zekâ iş yüklerini güneş enerjisiyle çalışan ve Google’ın TPU çiplerini taşıyan uydularda çalıştırmayı hedefleyen bir araştırma projesi. Her uydunun yaklaşık bir veri merkezi rafı kadar işlem gücü taşıması planlanıyor. Ekimde fırlatılan prototip, yörüngede Gemma 4 modeliyle bir haiku yazdı. Sözleşme bedeli ve uydu sayısı açıklanmadı.

Voyager 1, Dünya’dan bir ışık günü uzaklığa ulaştı

NASA’nın Voyager 1 sondası, 18 Kasım’da Dünya’dan bir ışık günü, yani yaklaşık 25,9 milyar kilometre uzaklığa ulaşarak bu mesafeye varan ilk insan yapımı cisim oldu. 1977’de fırlatılan sonda bu yola 49 yıldan fazla harcadı; artık bir radyo sinyalinin gidiş ya da dönüşü tam bir gün sürüyor. Ancak sonda 14 Kasım’dan beri kullanılabilir veri göndermiyor. NASA, sorunun yerleşik bilgisayarda olduğunu düşünüyor ve teşhisin haftalar sürebileceğini söylüyor. Voyager 1’in 10 orijinal cihazından sekizi artık çalışmıyor.

Senkronize atomlar yeni tür bir frekans tarağı üretti

Caltech ve Stanford’dan fizikçilerin 18 Kasım’da Nature’da yayımlanan çalışmasına göre bir kristale yerleştirilmiş milyarlarca iterbiyum iyonu, uyum içinde ritmik ışık atımları üretebiliyor. Bu atımlar, hem mikrodalga hem de optik ışıkta aynı anda bir frekans tarağı (çok hassas ölçümlerde kullanılan düzenli frekans dizisi) oluşturuyor. Ekip etkiyi 2024’te tesadüfen fark etti. Baş yazar Tian Xie’ye göre yöntem, aynalı sistemlere göre daha kararlı bir platform olabilir. İki ışık türünün birlikte üretilmesi, kuantum cihazlarının birbirine bağlanmasına da yardımcı olabilir.

Günde sadece 1 TL'ye abone olarak tüm içeriklerimize sınırsız erişebilir ve bağımsız haberciliğe destek olabilirsiniz! Hemen Abone Ol

Berk Katık
YAZAR Berk Katık

Yazar

Ücretsiz üye olunAyda 3 özel içerik, kredi kartı gerekmez
ÜYE OL