21 Kasım 2026, Cumartesi

Anthropic Matematikçisi Claude ile Riemann Hipotezini Kanıtladığını İddia Etti

Anthropic'te çalışan matematikçi Levent Alpöge, Claude'un yardımıyla matematiğin en ünlü çözülmemiş problemi Riemann hipotezini kanıtladığına inandığını açıkladı. Kanıt makale olarak değil Lean koduyla paylaşıldı ve henüz bağımsız olarak doğrulanmadı. Aynı gün Navier-Stokes için de yeni bir iddia geldi.

Riemann hipotezi – Görsel: New Scientist
Görsel: New Scientist

Matematik dünyası 20 Kasım’da sıra dışı iki duyuruyla çalkalandı. Anthropic’te çalışan matematikçi Levent Alpöge, şirketin yapay zekâ modeli Claude ile birlikte çalışarak 1859’dan beri çözülemeyen Riemann hipotezinin bir kanıtını bulduğuna inandığını açıkladı. Clay Matematik Enstitüsü’nün 1 milyon dolar ödüllü Milenyum Problemleri arasında yer alan hipotezle ilgili iddia, uzmanlarca henüz doğrulanmadı.

Makale yok, 14 parçalık Lean kodu var

Alpöge kendi web sitesinde yaptığı açıklamada “Claude ile birlikte çalışarak Riemann Hipotezi’nin bir kanıtını keşfettiğime inanıyorum” ifadesini kullandı. Ancak geleneksel bir makale yayımlamadı. Bunun yerine, matematiksel kanıtları bilgisayarda adım adım denetlemeye yarayan Lean diliyle yazılmış ve 14 arşiv parçasına bölünmüş bir formalizasyon paylaştı. Alpöge, argümanın tam taslağının 250 bin sayfayı aştığını, bu “okunamaz yığını” olduğu gibi yayımlamanın yersiz olacağını yazdı. Kanıtı sadeleştirmeyi, konuyla ilgili konuşmalar yapmayı ve ileride düzgün bir metne dökmeyi planlıyor. Alpöge’ye göre yöntem Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi’ne de kolayca genişletilebiliyor.

Claude nasıl bir rol oynadı?

Alpöge’nin anlatımına göre çalışmayı basitleştirilmiş bir “oyuncak” kurguda iki fikri birleştirmeye doğru yönlendiren kendisi oldu, ancak “bitiş çizgisine yaklaşırken Claude onu fersah fersah geride bıraktı”. Argüman, fonksiyon cisimleri için geliştirilen Stepanov yöntemine dayanıyor ve kritik bir parametre önerisinin Claude’dan geldiği belirtiliyor. Scientific American’a göre uzmanların iki şeyi kontrol etmesi gerekiyor: hipotezin kodda doğru ifade edilip edilmediği ve kanıtın kendisinin sağlam olup olmadığı. Imperial College London’dan Kevin Buzzard, New Scientist’e temkinli bir yorum yaptı: “Önce derleniyor mu, bir bakalım.” Fields Madalyası sahibi Terence Tao ise kanıtın stratejisini anlamanın zaman alacağını belirtti. New Scientist, Anthropic’in 19 Kasım’da borsada işlem görmeye başladığını ve duyurunun bunun ardından geldiğini hatırlattı; Alpöge zamanlamaya dair sinik yorumların yanlış olduğunu söyledi.

Aynı gün Navier-Stokes iddiası da geldi

Alpöge, New York Üniversitesi’nden Tristan Buckmaster ile birlikte bir iddia daha ortaya attı. İkili, büyük ölçüde yapay zekâ desteğiyle, akışkanların hareketini tanımlayan üç boyutlu Navier-Stokes denklemlerinin hiçbir dış kuvvet uygulanmadan da sonlu zamanda “patlayabileceğini”, yani çözümün tekilliğe ulaşabileceğini gösterdiklerini söylüyor. 79 sayfalık makale de Lean formalizasyonuyla birlikte geliyor. İkiliye göre bu sonuç, OpenAI’ın Eylül’de duyurduğu ve akışkana dış kuvvet uygulanan kurguyla sınırlı kalan kanıtın bıraktığı açığı kapatıyor. Terence Tao, makalenin insanlar tarafından okunabilir olduğunu ve genel stratejisinin büyük ölçüde açık olduğunu yazdı, ancak profesyonel bir kanıt metni için daha fazla çalışma gerektiğini ekledi. Her iki iddia da yapay zekânın matematik araştırmasındaki rolüne dair tartışmayı yeni bir aşamaya taşıyor.

Günde sadece 1 TL'ye abone olarak tüm içeriklerimize sınırsız erişebilir ve bağımsız haberciliğe destek olabilirsiniz! Hemen Abone Ol

İlgili Haberler

Bilim →
Ücretsiz üye olunAyda 3 özel içerik, kredi kartı gerekmez
ÜYE OL