Telefon dolandırıcılığı dünya çapında en çok işlenen suçlardan biri haline geldi ve dolandırılanların sayısı giderek artıyor. Medya üzerinden neredeyse her gün telefon dolandırıcılığı hakkında haberler okuyor, duyuyor ve izliyoruz. Bir sonraki telefon dolandırıcılığı haberinde kurban olma olasılığınızı en aza indirmek için alınması gereken tüm tedbirleri bu yazıda sıraladık.
Telefon dolandırıcılığı mağdurlarının sayısı giderek artıyor. Ancak iyi haber şu: Dolandırılmak için önce dolandırıcılara sizin tarafınızdan bilerek ya da bilmeyerek bir şans sağlanması gerekiyor. Aksi takdirde dolandırılma şansınız sıfır.
Telefon dolandırıcılarının başarısında en önemli rolü potansiyel kurbanlar oynuyor. Bunun sebebi kurbanların, kendilerinin duygularına hitap ederek onları ikna etmeye çalışan yabancılara kişisel bilgilerini vermekten çoğu zaman çekinmemeleri. Bu nedenle kişisel bilgilerinizi tanımadığınız kişilere vermek sizi daha sonra telefon dolandırıcılığı için kolay bir hedef haline getiriyor. Çünkü dolandırıcılar, hakkınızdaki belirli kişisel bilgileri edindikten sonra banka hesaplarınıza, kredi kartlarınıza ve diğer varlıklarınıza kolayca erişebiliyor.
Eğer dolandırıcıların kişisel bilgilerinizi ele geçirmeye çalıştığı her olası durum hakkında tetikte iseniz telefon dolandırıcılığından etkilenme şansınız çok düşük.
Telefon dolandırıcılarının ikna edici teknikleri
Bazı araştırmalara göre birbirini tamamlayan ancak birbirinden bağımsız üç faktör telefon dolandırıcılığına karşı duyarlılığı arttırmakta. Bu kritik faktörleri aşağıda sıraladık.
- Telefon dolandırıcılarının dikkatinizi çekmek için kullandıkları ikna etme teknikleri
- Dolandırıcıların etkileşime geçmeye çalıştığı kişinin zihninde bilgiyi nasıl işlediği
- Daha çok bilişsel yeteneklere bağlı kişisel farklılıklar
Çoğu telefon dolandırıcısının sizi dolandırmak için kullandığı duyguları manipüle etme ve içgüdüsel tetikleyicileri kullanma gibi tekniklerin farkındaysanız telefon dolandırıcılığı için kolay bir hedef olmadığınızı göreceksiniz.
Duygusal zeka ve telefon dolandırıcılığı
Duygusal zeka, telefon dolandırıcılarıyla başa çıkmada hayati bir rol oynuyor. Örneğin, Mueller ve arkadaşlarının 2020’deki bir araştırmasına göre yaşı daha büyük olan insanlar genç yaştakilere kıyasla dolandırıcılara daha düşük oranda kanıyor.
Bu nedenle sizi arayan tanımadığınız kişilere cevap verirken duygusal davranmaktan kaçınmak gerekiyor. Çünkü dolandırıcılar paranızı almak için genellikle duygulara hitap etme yolunu seçiyor. Örneğin dolandırıcılar, sempatinizi kazanmak ve sonunda paranızı rızanızla elinizden almak için deprem, sel ve covid mağdurlarına vb. kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için çalıştıklarını ve bu kuruluşların resmî temsilcileri olduklarını söyleyebiliyor.
Telefon dolandırıcılarının mağdurlar hakkında uydurdukları hikâyelere kulak asmayın. Bunun yerine onların söylediklerine mantığınızı kullanarak yaklaşın. Akılcı yaklaşım, sizi dolandırılmaktan kurtarabilir.
Öz denetim ve risk alma
Telefon dolandırıcılığı için kolay bir hedef olup olmadığınızı belirleyen bir diğer faktör de öz denetim ve hesaplayarak risk alma becerisi. Kendileri üzerinde daha az kontrol sahibi olanların telefon dolandırıcılarının kurbanı olma olasılığının daha yüksek olduğu belirtiliyor.
AARP Vakfı’nın 2003 yılında yaptığı bir araştırma, piyango dolandırıcılığı mağdurlarının gelecekteki alışverişlerini planlı yapma olasılıklarının mağdur olmayanlara göre daha düşük olduğunu ve yatırım dolandırıcılığı mağdurlarının telefon üzerinden düşünmeden alışveriş yapma olasılıklarının daha yüksek olduğunu ortaya koymuş. Düşünmeden alışveriş yaptığını kabul eden kişilerin dolandırıcılık kurbanı olma ihtimali, bu tür alışverişlerden vazgeçenlere göre daha yüksek.
Dolandırıcılık çeşitlerinin önde gelenleri medyada duyurulmamış organizasyonlar, bahisler ve kumar siteleri tanıtımları hakkındaki mesajlar. İnsanlar, çoğu zaman açgözlülükleri ve acelecilikleri nedeniyle bu tarz dolandırıcılıklara kanıyor ve önemli kayıplara uğrayabiliyorlar. Dolayısıyla telefon dolandırıcılarına kanmamanın büyük bir gerekliliği risk almadan önce “bir düşünmek”.
Özetle
Dolandırıcılık çok yönlü ve dinamik bir sorun. Telefon dolandırıcıları belirli bir grubu, demografiyi veya benzer ilgi alanlarına sahip kişileri hedef almıyor. Kurbanın arka planından bağımsız olarak herkese saldırıyor.
Dolandırıcılar genellikle kullanıcıların dikkatini çekmek için yeni teknikler kullanıyor. Eğer siz de dolandırıcılığın hedefi haline geldiğinizi düşünüyorsanız yapmanız gereken ilk şey sakin kalmak ve mümkün olan en kısa sürede durumu yetkililere bildirmek.
Bilinmeyen bir çağrı aldığınız zaman dolandırıldığınızı düşünüyorsanız yukarıda belirtilen noktaları aklınızda tutun. Tedbirli olmak bu tür suç oranlarını düşürecek ve bu tür melanetlerin nedenlerini ortadan kaldıracaktır.
