ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), 6 Şubat’ta Türkiye ve Suriye’yi vuran 7,8 ve 7,5 büyüklüğündeki depremlerin ardından bölgedeki yardım ve kurtarma çalışanlarına yardımcı olabilecek görüntüleri ve uzaydan gelen verileri paylaştı.
NASA’nın paylaştığı ve depremin ardından oluşan hasarı gösteren uydu haritasında koyu kırmızı noktaların binalar, evler ve altyapıdaki ciddi hasarları; turuncu ve sarı noktaların ise orta derecede ya da kısmen hasar bölgeleri gösterdiği ifade edildi.
NASA’nın temel uzmanlıklarından birinin, sentetik açıklıklı radar veya SAR konusunda olduğu biliniyor. Dünyayı gece veya gündüz tüm hava koşullarında görüntüleyen SAR, bu tür olaylardan sonra yerin nasıl hareket ettiğini ve peyzajın nasıl değiştiğini ölçmek için de kullanılıyor. Depremden önce ve sonra toplanan görüntüler, Singapur Dünya Gözlemevi ve NASA’nın Güney Kaliforniya’daki Jet Propulsion Laboratuvarında bir grup bilim insanı tarafından Türkiye için hasar haritası oluşturmak için kullanılarak manzaranın nasıl değiştiğini görmek için belirli bir olayın radar görüntülerinden önceki ve sonraki halini karşılaştırıyor.
NASA’nın bu deprem için afet koordinatörü Lori Schultz, “NASA, açık bilimi destekleme ve bilgiyi geniş çapta erişilebilir hale getirme yükümlülüğünü ciddiye alıyor. Bu bilgiyi kimin veya nasıl kullandığını bilmiyoruz, ancak birkaç gruptan haber aldığımız için şanslıyız. Örneğin, yerinden edilmiş kişilere yiyecek sağlayan Dünya Merkezi Mutfağı, bundan yararlandıklarını bize bildirdi.” dedi.
Henüz kullanımda olmasa da NASA bilim adamları depremin sonrasını değerlendirmek için yeni bir araç eklemeyi umuyorlar. NASA’nın Afet Programı yöneticisi Shanna McClain, “Bu araç, doğal afetlerin tetiklediği teknolojik felaketler gibi art arda gelen felaketlerin izlenmesini içeriyor. Hasarlı altyapı ve boru hattı patlamaları, yakınlardaki insanların sağlığını korumak için hızlı bir şekilde tespit etmek istediğimiz şeylerden biri.” diye belirtti.
Araştırmacılar deprem simülasyonlarını (bir depremden hemen sonra bir bölgenin ne kadar güvenli olduğunu değerlendiren temel araştırma modelleri) geliştirmek için bilgi almaya devam ediyor. Örneğin bu depremi oluşturan Doğu Anadolu Fay Hattı bölgedeki diğer faylarla kesişiyor. Fayın etrafındaki kara hareketlerinin daha iyi modellerinin, bilim insanlarına artçı şokların olup olmayacağı ve nerede olacağı konusunda önemli bilgiler verebileceği belirtiliyor.
Düzenleyen: Tuğba Çeri
