Kadınlar, yaşamın her alanında olduğu gibi teknoloji alanında da önemli katkılar sunuyor. Cinsiyet eşitsizliğinin olduğu bir dünyada kadınların başarıları ya hafife alındı ya da göz ardı edildi. Bu durumu değiştirmek için kadınların sadece teknoloji değil diğer alanlarda olan başarılarını göz önünde tutup kalıpları yıkarak çoğu sektörde toplumsal cinsiyet eşitsizliğini aşabiliriz.
Kadınların teknolojiye olan katkılarını göz önünde tutarak takdir etmek, genç kızlar ve kadınlar için rol modeller oluşturma konusunda son derecede önemli. Rol model oluşturulduğu takdirde genç kız ve kadınlara teknoloji konusunda hayallerinin peşinden gitmeleri için ilham alarak teknoloji endüstrisine katkıda bulunabilirler.
8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü kutlamak için teknoloji tarihinde etkili olmuş 11 kadını sizler için derledik.
Ada Lovelace
Bilgisayar endüstrisine 19. Yüzyılda damga vuran Ada Lovelace, henüz bilgisayarın icadı söz konusu bile değilken algoritma yazarak “dünyanın ilk bilgisayar programcısı” unvanını kazandı. İlk bilgisayar olarak kabul edilen Analitik Motor’un mucidi olan Charles Babbage’la birlikte çalıştı. Makine tarafından işlenmesi amacıyla ilk algoritmayı yazarak, modern bilgi işlemin temelini attı.
Lovalece, 19. yüzyılda kadın bir matematikçi olduğu için cinsiyet ayrımcılığına maruz kaldı ama bilgisayar programcılığında yaptığı çalışmasıyla bilgisayar tarihinin önemli isimlerinden biri oldu.
Margaret E. Knight
Margaret E. Knight, 1871 yılında patenti alınan, kâğıt poşetleri katlayıp yapıştıran makineyi icat etmesiyle tanınan mucit ve mühendisti. Makine icat edilmeden önce uzun ve zahmetli bir prosedür olan kâğıt poşetler elle yapılıyordu. Knight’ın cihazı, dakikada yaklaşık altmışa kadar torba üreterek kâğıt torba endüstrisinde çığır aştı.
Mucit olan Knight yaşamı boyunca döner motor, ayakkabı kesme makinesi, düz tabanlı kâğıt torba dokuma aleti gibi yaklaşık 20 tane patent verildi. Tekstil tezgâhları için geliştirilmiş olan manşon volf motoru ve güvenlik cihazını yarattı. Yaptığı yenilikler sadece kâğıt sektörü için değildi.
Knight sahip olduğu patentlerle, 19. Yüzyılın en yaratıcı ve müreffeh kadın mucitlerinden biri olarak kabul ediliyor. Mühendis ve mucit olarak yaptığı çalışmalar, birçok çağdaş üretim sürecinin geliştirilmesine katkı sağladı. Erkek egemen olan mühendislik endüstrisinde kadın olarak ayrımcılığa ve engellemelere maruz kalsa da yaptığı buluşlarla kalıcı bir miras bıraktı.
Grace Hopper
Matematikçi ve bilgisayar bilimcisi olan Grace Hopper, insanlar tarafından okunabilen programlama dillerini makine koduna dönüştürebilen bir araç olan ilk derleyiciyi yaratmasıyla biliniyor. İlk üst düzey programlama dillerinden biri olan COBOL’un geliştirilmesine fayda sağladı.
Mucit ve bilgisayar bilimi konusunda öncü olan Hopper’ın başarısı, cinsiyet ayrımcılığıyla karşı karşıya olmasına rağmen, teknoloji alanında kadınlara ilham kaynağı oluyor.
Katherine Johnson
Matematikçi ve bilgisayar bilimcisi olan Katherine Johnson uzay yarışı sırasında, NASA için çalıştı. Ay’a ilk insanlı yolculukta dahil olmak üzere uzay görevlerinin yollarını oluşturdu ve çalışmaları Apollo programının başarıya ulaşmasında önem arz etti.
Siyahi olduğu için çeşitli ayrımcılık ve engellerle karşılaşmasına rağmen, NASA’nın ilk uzay programında matematikçi ve bilgisayar bilimcisi olan Johnson’ın üstün başarıları, erkek egemen olan teknoloji endüstrisinde kadınlar için rol model haline geldi.
Jean Jennings Bartik
Jean Jennings Bartik, ilk bilgisayarlardan biri olan ENIAC’ın ilk programcıları arasında yer aldı. Bartik ve meslektaşları, II. Dünya Savaşı’nda balistik yörüngelerin hesaplanması için kullanılan devasa makineyi programlamak için görevlendirildi.
Bartik’in ilk bilgisayar programcılardan biri olan çığır aşan çalışması, teknoloji alanında çeşitliliğin ve kapsayıcılığın önemini göstermektedir.
Radia Perlman
Bilgisayar bilimcisi olan Radia Perlman, çağdaş bilgisayar ağları için hayati öneme sahip olan ağaç protokolünü yaratmasıyla biliniyor. Yönlendirme algoritmaları ve güvenli ağ protokolleri, Perlman’ın yaratmış olduğu yeniliklerden yararlandı.
Modern internet altyapısının yolunu açan ağ protokolü ve köprüleme teknolojisindeki çalışmalarıyla ön plana çıkan Perlman, erkek egemen teknoloji endüstrisinde kadınlara ilham kaynağı oluyor.
Anita Borg
Anita Borg, Kadın ve Teknoloji Enstitüsü’nü kurdu. Bilgisayar bilimcisi ve kadın hakları savunucusu olarak biliniyor. Borg’un yapmış olduğu çalışmalar, teknoloji sektöründeki çeşitliliği ilerletmeye ve bu alanda kadınların temsilini gelişmesini sağladı. Bilgisayar bilimcisi ve teknoloji alanında yer alan kadınların savunucusu olarak çalışması, teknolojideki cinsiyetçi engelleri aşmak isteyen günümüz kadınları için bir ilham kaynağı.
Carol Shaw
Carol Shaw, video oyun yaratıcısıdır. İlk kadın video oyun tasarımcılarından biri olarak kabul ediliyor. 1970’li yıllarda Shaw, Activision’da çalışırken, River Raid, 3-D Tic – Tac – Toe gibi oyunların yaratıcısı oldu. İlk kadın oyun geliştiricilerinden biri olarak alanında bilinir hale gelmesi, günümüzde oyun sektöründe çalışan kadınlara ilham kaynağı oluyor.
Shafi Goldwasser
Karmaşıklık teorisi ve kriptografi disiplinlerini geliştirmiş bilgisayar bilimcisidir. Goldwasser, yaptığı çalışmalarla bilgisayar bilimlerinin en büyük ödülü olan Turing Ödülü dahil olmak üzere çeşitli ödüller aldı.
Kriptografi ve bilgisayar bilimlerine yaptığı katkılarla kalmayıp teknoloji endüstrisinde çeşitliliği ve kapsayıcılığı teşvik etme konusunda liderlik ediyor. Erkek egemen alanlarda var olan engelleri yıkmak ve eşitliği sağlamak için önemli dersler veriyor.
Susan Kare
Apple Macintosh için orijinal simge ve grafiklerin çoğunu tasarlamasıyla tanınan grafik tasarımcısıdır. Kare’in çalışması, modern bilgi işlemin görsel dilini oluşturmaya yardımcı oldu. Kare’in kullanıcı ara yüzü tasarımı ikonografi gelişimine sağladığı katkılar, teknoloji sektöründe yaratıcılığın ve çeşitliliğin önemini vurguluyor.
Lynn Conway
Elektrik mühendisi ve bilgisayar bilimcisi olan Lynn Conway, bilgisayar mimarisine yaptığı katkılarla tanınmaktadır. Mikroelektronik bilimi, Conway’in çağdaş bilgisayar teknolojisinin yolunu açmaya hizmet eden VLSI (Çok Büyük Ölçekli Tümleşim) üzerindeki çalışması devrim niteliğindedir.
Conway aynı zamanda bilgisayar bilimi ve mikro elektronik alanında yaptığı öncü çalışmaların yanında transgender hakları ve teknoloji endüstrisine katılmaları konusunu savunuyor. Erkek egemen olan alanlardaki engelleri yıkarak, katılım ve çeşitliliğin sağlanması için dersler veriyor.
Derleyen: Sarper Kaçar
