Arılar, canlı yaşam döngüsünün vazgeçilmez birer unsurları. Potansiyel bir yok olma halinde insanlığın soyunun da tehlike yaşayacağı söyleniyor. Yapılan araştırmalar arı popülasyonunda görülen bu hızlı düşüşün geleceğin en büyük tehditlerinden biri olduğuna dikkat çekiyor.  

Arı krizine çözüm olarak 2009 yılında kurulmuş kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan The Bee Conservancy’e göre arılar “yaşamımızın merkezinde” yer alır. Keza tarımsal süreçler, bizim ve hayvanlarımızın yediği ekinlerin yetiştirilmesinde kritik rol oynayan bu değerli toz toplayıcılara dayanır. Arılar, doğal gıda sistemlerinde de benzer şekilde kritik bir rol oynarlar.

Current Biology dergisinde yayımlanan uzun vadeli bir araştırma, bu küçük fakat kritik derecede önemli işçilerin insanlardan uzakta, insan bulunmayan ormanlarda yaşayan ve kimyasal böcek ilacı kullanımı ve habitat tahribatı gibi zararlı davranışlara doğrudan maruz kalmayan arıların bile oldukça endişe verici sayılarda ortadan kaybolduğunu ve söz konusu bu durumun, ekosistemi ve insan geleceğini geri dönülmez bir sona sürüklediği sonucunu ortaya çıkardı.

Geçen yıl sona eren 15 yıllık çalışma, kuzey Georgia’nın Oconee Ulusal Ormanı’ndaki üç farklı uzak ormanlık alandaki arı ve kelebek popülasyonlarını yakından takip etti. Verileri analiz ettikten sonra araştırmacılar, orijinal arı popülasyonunun kabaca yüzde 62,5’inin kaybolduğu, kelebek popülasyonlarının ise benzer şekilde yüzde 57,6 oranında azaldığı sonucuna vardı. Arı türlerinin sayısı düştü ve alan, tür biyolojik çeşitliliğinin yüzde 39’unu kaybetti.

Araştırma, uzak popülasyonların neden küçüldüğüne dair sorulara net bir cevap niteliğinde  olmasa da araştırmacılar birkaç varsayım sundu. Örneğin istilacı türlerin varlığı, özellikle istilacı bir ağaç karıncası, bölgenin marangoz arı popülasyonuna zarar verebilir. Öte yandan “artan minimum sıcaklıklar” başka bir deyişle iklim değişikliği de arıların rahatsız edici durumunun diğer olası suçlusu olarak gösterildi.

Araştırmacıların belirttiği gibi tüm popülasyonlarda keskin bir düşüş gösterse de yer üstünde yuva yapan arılar yer altında yuva yapanlardan daha kötü durumda. Bunun ironi içerdiğini belirtmekle birlikte çalışmanın yazarları, “Sonuçlarımız, arılardaki keskin düşüşlerin doğrudan insan aşırı faaliyetleri sonucu yaşandığı alanlarla sınırlı olmayabileceğini gösteriyor.” ifadesiyle uyardı.

Dünya’da 20.000’den fazla arı türü bulunuyor. Arılar birçok meyve, yemiş ve sebzeyi tozlaştırarak tarımımızın ve yaşam döngümüzün vazgeçilmez bir unsurunu ifade ediyor. Dünya’da arı popülasyonunun azalması konusunda farkındalık yaratmak için 2017 yılından bu yana 20 Mayıs “Dünya Arı Günü’’ olarak kutlanıyor.

Derleyen: Muhammed Bayar