Martıları insanların atıştırmalıklarına saldırmaktan caydırmak için “kuşları beslemeyin” yazılı tabelalardan daha fazlası gerekecek.
Brighton sahilinde ringa martıları üzerinde yapılan bir araştırma, kuşların insanların kendilerine ne yedirdiklerini izleyerek hangi tür artıkların kapmaya değer olduğunu anlayabildiklerini ortaya koydu.
Gagalamaları için çeşitli gevrek paketleri verildiğinde martılar, ezici bir çoğunlukla, birkaç metre öteden kuşları filme alan bir deneycinin çiğnediği aynı renkteki poşeti tercih etti. Çalışmanın ayrıntıları Biology Letters dergisinde yayımlandı.
Sussex Üniversitesinde biyolog ve araştırmanın ilk yazarı olan Franziska Feist, “Yetişkin martıların insanların davranışlarına dikkat edebildiklerini ve bunu kendi yiyecek arama tercihlerine uygulayabildiklerini gösterdik.” dedi.
Bilim insanları, martıların insanlar tarafından dokunulmuş yiyecekleri tercih ettiklerini zaten biliyorlardı. Ancak yiyecek ararken atıştıran insanlarınkine benzer yiyecek parçalarını bulmak için insanlarla ilgili gözlemlerinden ne kadar iyi yararlanabilecekleri belirsizdi.
Son çalışmada Feist ve meslektaşları, yeşil ve mavi Walkers cips paketlerini Brighton sahilinin temiz bir bölümüne, martılardan birkaç metre uzağa yerleştirdiler. Daha sonra 5 metre geri çekilerek kuşların davranışlarını filme aldılar. Deneyi gözleyenler atıştırmadan sessizce oturduklarında, martıların beşte birinden daha azı yakınlara yerleştirilen cips paketlerine yaklaştı. Ancak araştırmacılar cips atıştırırken kuşların %48’i, paketleri kontrol etmek için zıpladı.
Bu tür yaklaşımların yaklaşık %40’ı martıların gevrek paketlerini gagalamasıyla sonuçlandı ve martıların %95’i araştırmacıların yediği paketle aynı renkteki pakete yöneldi. Feist, “Bu etkileyici çünkü ringa martılarının evrimsel geçmişinde insanlar yer almazdı.” dedi.
Çalışma, insanlar ve şehir martıları arasındaki gerilimi azaltmak için yapılması gerekenler olduğunu gösteriyor. Örneğin, “Kuşları beslemeyin.” tabelalarının etkisi, “… ve ne yediğinizi görmelerine de izin vermeyin.” ibaresi eklenerek artırılabilir.
Feist, “Halkı martıları doğrudan beslemekten caydırmak yeterli olmayabilir. Hâlâ ne yediğimizi gözlemleyebiliyorlar ve bu da onların atıkları, çöpleri ve benzerlerini hedef alma becerilerini etkileyecektir.” dedi.
Exeter Üniversitesinde ringa martıları konusunda uzman olan ve çalışmaya katılmayan Dr. Madeleine Goumas ise şunları söyledi: “Daha önceki araştırmalardan martıların yiyecek ararken insanlardan gelen bilgileri kullandıklarını zaten biliyoruz. Bu çalışma; martıların dikkatini sadece yiyeceğin nerede olduğuna çekmekle kalmadığımızı, aynı zamanda yediğimiz yiyeceğin türünü de öğrendiklerini gösteriyor. Bunu bilmenin insanlar ve martılar arasındaki olumsuz etkileşimleri nasıl azaltacağımız konusunda etkileri olabilir çünkü martılara istemeden de olsa yiyecekleri istismar etmeyi öğretiyor gibi görünüyoruz.”
Derleyen: Görkem Süner