- Araştırmacılar, saç folikül hücreleri ile dokunmaya duyarlı sinirler arasındaki biyolojik etkileşimi daha detaylı açıkladılar.
- Bilim insanları, saç foliküllerinin dokunma hissini algılamada önemli bir rol oynadığını keşfetti.
- Bu araştırma, egzama ve cilt hastalıklarının tedavisinde yeni yaklaşımlara kapı açabilir.
Yeni bir araştırma, saç folikülü aracılığıyla hafif dokunuşları hissedebilmemizin daha önce keşfedilmemiş bir yolunu ortaya koyuyor. Bugüne kadar, sadece derideki ve saç folikülünün etrafındaki sinir uçlarının bu hissi iletebildiği düşünülüyordu.
İngiltere’deki Imperial College London’dan araştırmacılar tarafından yönetilen ekip, RNA sıralama işlemini kullanarak saç folikülünün bir bölümü olan dış kök kılıfındaki (ORS) hücrelerin, derideki eş değer hücrelere göre daha yüksek oranda dokunmaya duyarlı reseptörlere sahip olduğunu buldu. Ardından araştırmacılar, duyu sinirleriyle birlikte insan saç folikülü hücrelerinin laboratuvar kültürlerini ürettiler. Saç folikülü hücreleri mekanik olarak uyarıldığında, yanlarında bulunan duyusal sinirler de aktive oldu. Bu da dokunmanın kaydedildiğini gösteriyor.
Deneyler, ORS hücrelerinin çevre hücrelere sinyal vermek için “veziküller” adı verilen küçük kesecikler aracılığıyla serotonin ve histamin adlı nörotransmitterlerin salındığını ortaya koydu.
Dokunma hissini algılayan sinir hücreleri, mekanoreseptörler olarak bilinir. Onlar sayesinde hafif bir esintiden sıkı bir dokunuşa kadar her şeyi hissedebiliyoruz. Bu durumda, saç folikül hücreleri özellikle hafif dokunuşları algılayabilen düşük eşikli mekanoreseptörler (LTMR’ler) ile etkileşimde bulunuyor.
Vücut kıllarının dokunma hissinde önemli rol oynadığı zaten biliniyordu. Ancak araştırmacılar, ORS hücreleri ile LTMR’ler arasındaki daha ayrıntılı biyolojik etkileşimi basit bir mekanik tepkinin ötesinde açığa çıkardılar. Geriye kalan büyük bir soru ise “Neden?”.
Imperial College London’dan biyomühendis Claire Higgins, “Bu, henüz saç folikül hücrelerinin hafif dokunuşu işlemede neden bu rolü üstlendiğini bilmediğimiz için şaşırtıcı bir bulgu.” diyor.
Ayrıca bu araştırmadan değerli bir not, deneylerin saç folikül hücreleri yerine cilt hücreleri kullanılarak tekrarlandığı. Bu durumda histamin salınıyor ancak çok az serotonin salınıyor. Bu, ORS hücrelerinin yaptığı işle ilgili benzersiz bir şey olduğunu düşündürüyor.
Histamin, egzama dahil birkaç cilt hastalığında önemli bir rol oynar. Bu nedenle saç foliküllerinin dokunma hissini nasıl algıladığına dair daha fazla araştırma, tedavilerin ve önlemlerin geliştirilmesine de yol açabilir.
Araştırma, Science Advances dergisinde yayımlandı.
Derleyen: Karya Kortel
