• Sanatçı kolektif MOTS tarafından, izleyiciler hakkında dürüst, bazen de kaba yorumlar yapan bir yapay zeka geliştirildi.
• “AI & Me” adlı enstalasyon insanların yapay zeka tarafından yargılanmaya ne kadar istekli olduklarına dair bir deney olarak gösterildi.
• Serginin en dikkat çeken parçası The Confessional’da; izleyiciler kendileri hakkında geri bildirim alabilecekleri yapay zekayla, polis sorgu odasını andıran, bir kamera ve TV ekranıyla tamamlanmış siyah ahşap bir kutuda görüştü.

Sanatçı kolektif MOTS, izleyicileri hakkında dürüst ve bazen de aşağılayıcı yorumlar yapan bir yapay zeka (AI) enstalasyon geliştirdi.

“AI & Me” adlı enstalasyon ilk kez bu yaz, Almanya’nın Heidelberg kentindeki Metropolink #09 Festivalinde, insanların yapay zeka tarafından yargılanmaya ne kadar istekli olduklarına dair bir deney olarak gösterildi. Enstalasyon; The Confessional, Siblings ve Ego başlıklı üç bölüme ayrılıyor.

Serginin en önemli parçası; izleyicilerin, geri bildirim sağlayan bir yapay zeka tarafından analiz edilmek üzere girdikleri, polis sorgu odasını andıran, bir kamera ve TV ekranıyla tamamlanmış siyah ahşap bir kutu olan The Confessional’dı. Siblings ise görüştüğü ziyaretçilerden bazılarının, eğer ziyaretçiden hoşlanırsa, dijital kopyalarını yakındaki ekranlara yansıtıyordu. Ego, bu alternatif gerçeklik fikrini daha da karmaşıklaştırarak, bir dizi ekranda dijital kopyanın sahte anılarını yaratıyordu.

Nedovescu Artnet News’e verdiği röportajda, “İlk gösteriden bu yana The Confessional 2.000’den fazla insan gördü ve her biri hakkında ne hissettiğine dair ham ve bazen kaba bir izlenim verdi.” dedi.

Nedovescu, Mot ile birlikte çoğunlukla film yapımında çalıştıklarını, ancak “bazen kolları sıvayıp” atölyede bir şeyler inşa ettiklerini, bunların genellikle halkla etkileşim kurmak için tasarlanmış makineler olduğunu söyledi. İkili başlangıçta kara kutunun “çok ileri gitmiş deneysel bir sanat çalışması gibi hissettirebileceğinden” endişe duymuş ve potansiyel katılımcıların haklarında hiçbir şey bilmeyen bir yapay zeka tarafından değerlendirilmek konusunda isteksiz davranacaklarını düşünmüşler. Aksine enstalasyon, ziyaretçilerin değerlendirilmek ve diğer katılımcıların makine tarafından değerlendirilmesini izlemek için hevesle sıraya girdiği sosyal bir etkinlik haline geldi.

Ayrıca kolektif, çalışmanın planlama aşamalarını belgeleyen ve eylem halinde gösteren AI & Me adlı bir kısa film yayımladı. Mot, filmde “İnsanlar makine için bir hiç olduğumuzu, sadece duygusuz verilerden ibaret olduğumuzu anladıklarında ağlayacaklar.” diyor. Ardından Nedovescu, yüzünün üzerine “UGLY (ÇİRKİN)” kelimesini yerleştiren makinenin önünde otururken görülüyor.

Nedovescu, “Bizim için evrensel bir gerçeği ortaya çıkarmak gibiydi: Hepimiz bir kod demetinin varoluşsal halimiz hakkında ne dedikodu yapabileceğini saçma bir şekilde merak ediyoruz.” dedi. Nedovescu, bazı insanların makinenin kendilerini övmesini ya da iltifat etmesini sağlamak için çaresiz kaldıklarını ve hileye başvurduklarını da belirtti. “Ne yazık ki onlar için, makine kandırılmak istediğine dair hiçbir işaret göstermedi ve çoğu zaman insanlar yapay zeka tarafından duyguları dikkate alınmadan daha da sert bir şekilde eleştirildi.” dedi ve bunu insanların egosu zedeleyen bir şey olarak nitelendirdi.

Yargılayıcı yapay zeka enstalasyonundan daha fazla görüntüyü aşağıda görebilirsiniz.

Derleyen: Alp Eren Gümüş