• Bilim insanları, sivrisineklerin yaydığı hastalıkları önlemek için bugüne kadar birçok yöntem denedi.
• Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları, sivrisinek sorununa ilginç bir çözümle yaklaştı: Erkek sivrisinekleri sağırlaştırmak.
• Araştırmacılar, sağırlaşan sivrisineklerin dişilerini bulamadığını ve çiftleşemediğini ortaya koydu.

Dang Humması, Sarı Humma ve Zika gibi sivrisinekler tarafından yayılan hastalıklar gün geçtikçe daha sık görülüyor. Bilim insanları bugüne kadar bu hastalıklara birçok çözüm yolu bulmaya çalıştılar ancak son bulunan yöntem epey garip: Erkek sinekleri sağırlaştırarak çiftleşmelerini zorlaştırmak.

Sivrisinekler “sesler sayesinde” çiftleşir

Sivrisinekler, havada uçarken çiftleşirler. Erkek sivrisinek, dişi sineğin çekici kanat çırpış seslerine giderek dişisi ile çiftleşir. Dolayısıyla duyma duyusu, sivrisinek çiftleşmesi için önemli rol oynar.

Erkek sivrisineklerin sağırlaştırıldığı bir deney

Kaliforniya Üniversitesinden araştırmacılar, erkek sivrisineklerin duyma duyusu için kullandığı bir genetiği değiştirerek bir deney yaptılar. İşitme için gerekli gene sahip olmayan, sağır erkek sivrisinekleri sağlıklı dişi sivrisinekleriyle birlikte bir kafese koydular.

Sağır sineklerin çiftleşemediği görüldü

Bu deney, sağlıklı ve duyabilen erkek sivrisineklerle gerçekleştirildiğinde erkekler hızla çiftleştiler ve kafesteki dişilerin neredeyse tamamını döllediler. Ancak sağır erkek sivrisinekler için sonuç çok daha farklıydı: Aynı kafeste üç gün geçiren erkek sinekler dişileriyle temas bile kurmadı.

Çalışmalarını PNAS dergisinde yayımlayan Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları, gen değişiminin etkisinin “kesin” olduğunu, sağır erkeklerin çiftleşmesinin tamamen ortadan kalktığını söyledi.

Sağır sinekler, hastalıklara engel olabilir

Sivrisinek kaynaklı hastalıkların yaygın olduğu bölgelere kısır erkek sivrisineklerin salınması da çözüm yollarından bir tanesi. Araştırmacılar, sivrisinek kontrolünde ses duyusuna saldırmanın umut vadeden bir yol olduğunu ancak bunun üzerinde çalışılması ve yönetilmesi gerektiğini belirtti.

Derleyen: Ömer Kağan Selen