ABD veri merkezi endüstrisi, Başkan Donald Trump‘ın yenilenebilir enerjiye yönelik yeni kısıtlamalarının, sektörün hızlı büyümesini yavaşlatabileceğini ve Washington’un yapay zeka (AI) alanında Çin’in önünde kalma çabasını tehlikeye atabileceğini belirtiyor.

Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana, federal arazilerdeki çeşitli temiz enerji projelerini dondurduğu, hükümet kredilerini durdurduğu ve Nisan ayında Equinor’un planlanan 5 milyar dolarlık Empire Wind sahasını iptal ettiği biliniyor. Rüzgar ve güneş enerjisi, birdenbire siyasi bir çekişme noktası haline geldi.

Büyük bilgisayar çiftliklerini işleten teknoloji şirketleri, yapay zeka modellerini eğitmek için istikrarlı ve ucuz elektriğe ihtiyaç duyuyor. Analistler, rüzgar ve güneş enerjisinin kısılmasının enerji arzını daraltabileceği, maliyetleri artırabileceği ve operatörleri fosil yakıt bazlı enerji kaynaklarına yöneltebileceği konusunda uyarıyor.

Ekipman tedarikçisi Hitachi Vantara’nın kıdemli başkan yardımcısı Simon Ninan, “Meydana gelen veri büyümesini karşılamak imkansız hale gelebilir,” dedi. Yönetimin tutumunu “düşmanca” ve sektöre yönelik doğrudan bir tehdit olarak nitelendirdi.

Ninan, politika değişikliğinin Amerika’nın yapay zeka alanındaki liderliğini “zayıflatma” riski taşıdığını, “Çin’in ise şebeke modernizasyonuna proaktif bir yaklaşım sergilediğini” ekledi. Eğer kıtlıklar devam ederse, planlanan bazı sunucu çiftliklerinin “iptal edilebileceği veya ertelenebileceği” uyarısında bulundu.

Başkan, yapay zeka konusunda Çin’i yenmenin küresel ısınma gibi çevresel kaygılardan daha önemli olduğunu söylüyor ve fosil yakıt bazlı enerjiyi destekliyor. Eleştirmenler ise, gaz santrallerinden daha hızlı ve daha ucuz inşa edilen tek yenilenebilir enerjinin, artan veri merkezi talebini karşılayabileceğini savunuyor.

Trump ve Veri Merkezlerinin Yüksek Enerji Talepleri

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi, 2030 yılına kadar 83,7 gigawatt’lık ek bir talep öngörüyor – bu, tüm Teksas’ın ulusal şebekeye eklenmesi gibi. Birçok firma küçük modüler nükleer reaktörleri araştırıyor, ancak bu santrallerin yapımı yıllar alabilir.

Altyapı yatırımcısı Stonepeak’in genel müdürü Nick Hertlein, “Son birkaç yılda yeşil enerji için artan bir rekabet gördük,” dedi. “ABD yapay zeka geliştirme öncelikliyse, politika yapıcıların endüstrinin büyümesini karşılayacak yollar bulması gerekiyor.”

Büyük şebeke operatörleri – PJM, MISO ve Teksas merkezli ERCOT – büyük gaz santrallerini hızlandırıyor, ancak bu, çok daha ucuz olan yenilenebilir kaynaklar pahasına gerçekleşiyor. Tedarikçiler Siemens ve GE Vernova, büyük gaz türbinleri için teslimat sürelerinin artık 2029’a kadar uzadığı konusunda uyarıyor.

Temiz Enerji Alıcıları Birliği CEO’su Rich Powell, “Talep artarken yeni, daha düşük maliyetli kaynakları devreye sokamazsak, giderek daha yüksek maliyetli olanlara güvenmek zorunda kalacağız,” dedi. “Bölgeyi olabildiğince hızlı bir şekilde yeni elektrikle doldurmamız gerekiyor.”

Ninan, büyük teknoloji gruplarının Washington’u yeni enerji konusundaki kuralları gevşetmeye ikna edebileceğini söyledi. Küçük operatörlerin bu çekim gücü olmadığını ve izinler takılıp kalırken ve tarifeler rüzgar ve güneş enerjisi ekipmanlarının fiyatını artırırken beklediklerini belirtti. “Daha kirli kaynaklar kullanmak zorunda kalabilirler,” uyarısında bulundu.

Yenilenebilir enerjinin en büyük kurumsal alıcısı olan Amazon, karbon içermeyen enerjinin faturaları düşük tuttuğunu savunuyor. Amazon Web Services Küresel Veri Merkezleri başkan yardımcısı Kevin Miller, “Bazı anlaşmalar, maliyetlerimizi düşürdükleri için akıllıca kararlardı,” dedi.  

Eyalet Teklifleri Daha Fazla Engel Ekleyebilir

Virginia’dan sonra ülkenin üçüncü büyük veri merkezi pazarı olan Teksas’ta, milletvekilleri rüzgar ve güneş enerjisi çiftlikleri üzerindeki kuralları sıkılaştıracak yasaları tartışıyor. Danışmanlık şirketi Stoic Energy’nin başkanı Doug Lewin, “Bu yasalardan herhangi birinin geçmesi, bunu daha başlangıçta öldürür,” dedi.

Equinix, Microsoft, Google ve Meta gibi “hiper ölçekli” veri merkezleri için, kısıtlamalar emisyonları dengelemeyi ve yeşil tedarik anlaşmalarını kilitlemeyi zorlaştıracak. Equinix’in sürdürülebilirlik başkan yardımcısı Christopher Wellise, “Talep tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı,” dedi. “Daha fazla kısıtlama eklediğinizde, yakın ve orta vadeli zorluklarla karşılaşacağız.”

Yapay zeka veri merkezi enerji ihtiyaçları artarken ve temiz enerji projeleri durdurulurken, yöneticiler ve analistler Washington’un kısa vadeli bir siyasi zaferi uzun vadeli bir stratejik kayıpla takas etme riski taşıdığını söylüyor.

Derleyen: Enis Yabar