“Zayıflama iğnesi” olarak bilinen Ozempic, aslında Tip 2 diyabet tedavisi amacıyla geliştirildi. İlacın etken maddesi olan semaglutid, kan şekerini düzenleyerek iştah üzerinde etkili oluyor ve bu sayede kilo kontrolüne yardımcı olabiliyor.

Araştırmalar, semaglutid kullanıcılarının çoğunun yıllarca süren tedaviden sonra bile aşırı kilolu veya obez kaldığını ortaya koydu.

Semaglutid, popülerliği sebebi ile sürekli manşetlere çıkıyor; ancak uzun vadeli etkinliği, güvenliği ve insanlar ilacı almayı bıraktığında ne olacağı konusunda yeni endişeler ortaya çıkıyor.

JAMA Cardiology’de yayınlanan bir yazıda, Sorumlu Tıp Doktorları Komitesi’nden Dr. Vanita Rahman, semaglutidin birçok kişinin umduğu kilo verme çözümü olmayabileceği konusunda uyarıyor. Rahman’ın bu yorumu, yeni bir araştırmanın ABD’li yetişkinlerin yarısından fazlasının, yani tahmini 137 milyon kişinin artık ilacı kilo yönetimi için kullanmaya uygun olduğunu bulmasının ardından geldi.

Kilo Verme Platoları ve Kalıcı Obezite

Semaglutid alan birçok kişi için kilo kaybı zamanla yavaşlıyor ve genellikle sonrasında tamamen duruyor. “Semaglutide’in Aşırı Kilolu veya Obez Kişilerde Kardiyovasküler Sonuçlar Üzerindeki Etkileri” (SELECT) denemesinde dört yıllık kullanımdan sonra bile, katılımcıların yalnızca %12’si sağlıklı bir vücut ağırlığına ulaştı. Çoğu kişi aşırı kilolu veya obez kaldı. Çalışmasındaki katılımcılar semaglutid almayı bıraktıklarında, kaybettikleri kiloyu hızla geri aldılar.

Ozempic’in Ciddi Yan Etkileri ve Uzun Vadeli Güvenlik Sorunu

Semaglutid, uzun vadeli güvenliği hala tam olarak bilinmemekte. Gözlemsel bir çalışmada, semaglutid, tip 2 diyabet ve kilo kaybı için semaglutid alan kişilerde sırasıyla dört kat ve yedi kat daha fazla nonarteritik anterior iskemik optik nöropati riskiyle ilişkilendirildi.

Öte yandan bitki bazlı diyet müdahaleleri, kardiyometabolik risk faktörlerinde iyileşmelerle birlikte önemli kilo kaybına yol açtı. Başka bir çalışmada, düşük yağlı bitki bazlı bir diyet, standart bakım grubundaki ortalama 1,6 kg kilo kaybına kıyasla 6 ayda ortalama 12,1 kg kilo kaybı sağlandı. Bitki bazlı grup ayrıca toplam kolesterolde daha büyük düşüşler yaşandı.

Kilo Vermenin Daha Geniş Sağlık Etkisi

Dr. Vanita Rahman ekliyor, “Obezite ve aşırı kilo, önemli morbidite ve mortalite ile ilişkili oldukça yaygın durumlar ve başarılı kilo kaybı müdahaleleri kardiyometabolik riskte önemli azalmalara yol açabilir.”

Semaglutid bazı bireylerde anlamlı kilo kaybına yol açabilse de önemli riskler ve sınırlamalar getiriyor. Öte yandan, bitki bazlı diyetler araştırmayla kanıtlanmış faydaları olan güvenli, düşük maliyetli bir tedavi seçeneği.

Bilgi ve Uygulama Arasındaki Boşluğu Kapatmak

ABD’li yetişkinlerin yarısı, Physicians Committee/Morning Consult’un yakın zamanda yaptığı bir ankete göre, bitki bazlı bir diyetin sağlıklarını iyileştirebileceğini ve kronik hastalıkları önlemeye yardımcı olabileceğini biliyor. Ancak, birincil bakım uygulayıcılarının yalnızca 5’te 1’i bu hayat kurtarıcı mesajı hastalarla tartışıyor.

Dr. Vanita Rahman, “Bu, sağlık profesyonelleri olarak hastalarımızı işe yarayan ve milyonları etkileyen kronik hastalık riskini azaltan beslenme müdahalelerine yönlendirme ve destekleme fırsatı sağlıyor” diyor.

Derleyen: Damla Şayan