Elon Musk’ın yapay zekâ şirketi xAI ve sosyal medya platformu X, teknoloji devleri Apple ve OpenAI’ı yapay zekâ pazarındaki rakipleri saf dışı bırakmak amacıyla “tekel karşıtı bir komplo” kurmakla suçlayarak dava açtı.

Dava dilekçesinde, iki şirketin mobil cihaz ve üretken yapay zekâ piyasasındaki tekel konumlarını korumak için iş birliği yaptığı ve bu durumun Elon Musk’ın şirketlerine milyarlarca dolar zarar verdiği iddia ediliyor. Özellikle xAI’ın geliştirdiği Grok gibi rakip yapay zekâ uygulamalarının App Store’da sistematik olarak geri plana atıldığı ileri sürülüyor.

iPhone Tekeli ve Yapay Zekâ İşbirliği Kilit Nokta

ABD Teksas Kuzey Bölge Bölge Mahkemesi’nde açılan davada, Apple’ın akıllı telefon pazarındaki tekelini koruma çabasıyla, üretken yapay zekâ sohbet robotu pazarındaki tekel konumunu koruyan OpenAI ile güçlerini birleştirdiği belirtiliyor. İddialara göre bu işbirliği, Apple’ın, kendi ürünlerine ChatGPT’yi entegre ederek OpenAI’ı kayırması ve aynı zamanda xAI’ın Grok gibi rakip üretken yapay zekâ sohbet robotlarını ve “süper uygulamaları” App Store sıralamalarında bilerek geri plana atması şeklinde gerçekleşiyor.

Dava dilekçesinde, “Akıllı telefon tekelini korumak için umutsuz bir çaba içinde olan Apple, yapay zekâ alanındaki rekabeti ve yeniliği engellemekten en çok fayda sağlayan şirketle, yani üretken yapay zekâ sohbet robotları pazarında tekel olan OpenAI ile güç birliği yapmıştır,” ifadelerine yer veriliyor. Bu durumun, X ve xAI gibi yenilikçi şirketlerin rekabet etmesini engellediği ve milyarlarca dolarlık zarara yol açtığı iddia ediliyor.

Musk’ın Daha Önceki Tehditleri ve Grok’un Pazar Payı

Bu dava, Musk’’ın bu ayın başlarında Apple’ı “kesin bir antitröst ihlali” gerekçesiyle dava etmekle tehdit etmesinden sonra geldi. Musk, X platformundaki bir paylaşımında, şirketin “OpenAI dışında herhangi bir yapay zekâ şirketinin App Store’da 1 numaraya ulaşmasını imkansız kılan bir şekilde davrandığını” öne sürmüştü.

Dava, Apple ve OpenAI arasında Haziran 2024’te duyurulan ve ChatGPT işlevselliğini Apple Intelligence ve Siri aracılığıyla iOS’a entegre eden anlaşmayı doğrudan hedef alıyor. X’in davası, bu düzenlemenin xAI, Google ve Anthropic gibi diğer yapay zekâ ürünlerinin iPhone entegrasyonuyla tam potansiyellerini ortaya çıkarmasını engellediğini savunuyor. Dava, ayrıca OpenAI’ın iPhone kullanıcılarının taleplerinden değerli eğitim verileri elde edebileceğini, rakiplerinin ise bu verilere erişimi olmadığını da iddia ediyor.

Dava dilekçesinde, Apple’ın “süper uygulamaların” iPhone’ların sunduğu işlevselliğin yerini almasını önlemek istediği vurgulanıyor. Kullanıcıların fotoğraf düzenleme gibi görevler için Apple Photos aracı yerine bir üretken yapay zekâ sohbet robotunu kullanabileceğini fark etmesi durumunda, daha ucuz telefonlara yönelebileceği belirtiliyor. Bu durumun, Apple’ın yüksek fiyatlı iPhone’lar için sunduğu değer önerisini aşındırmaya başlayacağı ileri sürülüyor. Bu tekelci uygulamaların sonucunda Grok’un pazar payının hala birkaç puanın üzerine çıkamadığı dile getiriliyor.

Apple ve OpenAI’dan Yanıtlar: “Taciz Örüntüsü” İddiası

Davaya ilişkin ilk resmi tepki, OpenAI sözcüsünden geldi ve oldukça sert bir dille kamuoyuna yansıdı. OpenAI sözcüsü yaptığı açıklamada, “Bu son dava dosyası, Bay Musk’ın devam eden taciz örüntüsüyle tutarlıdır,” dedi. Bu keskin ifade, OpenAI’ın bu hukuki süreci, şirketin ticari faaliyetlerine yönelik bir engelleme veya misilleme çabası olarak gördüğünü net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu, Musk’ın daha önce OpenAI’a açtığı davaların ardından gelen ikinci büyük hukuki cepheleşme olduğu için, şirket bu adımı Musk’ın kişisel rekabet stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriyor.

Apple temsilcileri ise davayla ilgili hemen bir yorum yapmazken, şirket daha önceki antitröst iddialarına yönelik savunmalarını yineledi. Bir Apple sözcüsü, App Store’un “adil ve önyargısız” olacak şekilde tasarlandığını ve bu platformun, geliştiricilere eşit fırsatlar sunduğunu savunmuştu. Sözcü, şirketin uygulama sıralamalarını belirlerken tamamen şeffaf ve objektif kriterler kullandığını, algoritmik tavsiyeler, uzmanlarca seçilen küratörlü listeler ve sıkı nesnel kriterler kullanarak “binlerce uygulamaya” yer verdiğini belirtmişti. Apple’ın geçen yıl OpenAI ile ortaklık kurarak ChatGPT’yi doğrudan iPhone, iPad, Mac dizüstü ve masaüstü ürünlerine entegre etmesi, Musk’ın açtığı bu kritik davanın temelini oluşturuyor; çünkü Musk, bu entegrasyonun diğer rakip yapay zekâ platformlarını devre dışı bıraktığını iddia ediyor.

Elon Musk’ın Apple’a karşı açtığı tekel davası, X platformundaki Community Notes özelliği sayesinde ilginç bir boyuta taşındı. Musk’ın, Apple ve OpenAI ortaklığının rekabeti engelleyeceği yönündeki iddiaları, kullanıcılar tarafından eklenen notlarla çürütüldü. Bu notlarda, DeepSeek ve Perplexity gibi rakip yapay zekâ uygulamalarının, bu ortaklığa rağmen App Store’da zirveye çıktığına dair somut veriler sunuldu. Bu durum, piyasada rekabetin hala mümkün olduğunu ve Musk’ın, Grok’un görünürlüğü hakkındaki iddialarının zayıfladığını gösteriyor. Davanın seyri, teknoloji devlerinin savunmalarına ve piyasa verilerine göre şekillenecek.

Derleyen: Gamze Büyükkaya Tunçay