2008’den bu yana bilim insanları, yaş ile yaşam doyumu arasında U şeklinde bir ilişkiyi tutarlı biçimde belgeledi. Buna göre mutluluk, gençlikten orta yaşa doğru azalma eğilimi gösteriyor, ardından ilerleyen yaşlarda hafifleyen stres, endişe ve depresyon ile tekrar artıyor. Bu durum, bilim dünyasında “mutsuzluk eğrisi” olarak adlandırılıyor. Mutsuzluk eğrisi yıllardır orta yaş bunalımının en büyük kanıtı olarak kabul ediliyor. ABD, Birleşik Krallık ve onlarca ülkeden gelen verilere göre orta yaş bunalımın kanıtı olarak gösterilen mutsuzluk eğrisi gençlerde zirve yapıyor. Günümüzde yaş ilerledikçe ruh sağlığı daha iyi oluyor.

ABD ve İngiltere Anketlerinden Elde Edilen Kanıtlar

Son araştırmalar, genç nesillerde yaşam doyumunun dünya genelinde düştüğünü gösteriyor. Ancak bu durumun geleneksel orta yaş mutsuzluk eğrisi için ne anlama geldiği çok az çalışmada ele alındı. Bunu incelemek için Blanchflower ve ekibi hem ABD’de hem de Birleşik Krallık’ta yapılan ve ruh sağlığına dair sorular içeren anket sonuçlarını inceledi. ABD verileri, 1993 ile 2024 yılları arasında Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından anket yapılan 10 milyondan fazla yetişkinden elde edildi. Birleşik Krallık’ta 2009–2023 yılları arasında 40 bin haneyi uzun vadeli olarak inceleyen büyük bir toplumsal araştırmanın verileri değerlendirildi.

Analizler hem ABD’de hem de Birleşik Krallık’ta orta yaşta mutsuzluğun zirveye çıkma eğiliminin artık ortadan kalktığını ortaya koydu. Bunun yerine, olumsuz ruh hali düzeylerinin yaş ilerledikçe belirgin bir biçimde azaldığı görüldü. Özellikle 40’lı yaşların sonlarından itibaren ve ilerleyen yaşlarda ruh sağlığında önemli bir değişiklik görülmedi. Bu değişimin, yaşlılarda bir iyileşmeden çok, genç yaş gruplarında ruh sağlığının kötüleşmesinden kaynaklandığı sonucuna ulaşıldı.

Küresel Veriler Dünya Çapında Bir Değişimi Doğruluyor

Araştırmacılar daha sonra, ABD ve Birleşik Krallık da dâhil olmak üzere 44 ülkeden yaklaşık 2 milyon kişiyi kapsayan Global Minds adlı ruh sağlığı araştırmasının verilerini inceledi. 2020 ile 2025 yıllarını kapsayan bu veriler, orta yaş mutsuzluk eğrisinin dünya genelinde ortadan kalktığını gösteriyor.

Mutsuzluk eğrisinin ortadan kalkmasının nedenleri belirsiz. Araştırmacılar, 2008 yılında yaşanan küresel ekonomik gençler için iş olanakları üzerindeki uzun vadeli etkileri, yetersiz finanse edilen ruh sağlığı hizmetleri, COVID-19 pandemisinin yol açtığı ruh sağlığı sorunları ve artan sosyal medya kullanımı gibi çeşitli olasılıklar öne sürüyor. Bunlardan herhangi birinin veya diğer faktörlerin etkili olup olmadığını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Artık Gençlerin Ruh Sağlığı Alarm Veriyor

Araştırmacılar makalelerinin, son yıllarda gençlerin ruh sağlığındaki düşüşün, bugün başta Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık olmak üzere ruhsal bozukluğun gençler arasında en yüksek seviyede olduğu ve yaşla birlikte azaldığı anlamına geldiğini gösteren ilk makale olduğunu belirtiyor. Bu, ruhsal bozukluğun orta yaşta zirve yaptığı geçmişe göre büyük bir değişim. Değişimin nedenleri tartışmalı olsa da gençlerde ciddi bir ruh sağlığı krizi görülmesi endişe veriyor. Uzmanlara göre bu durumun sebepleri incelenip gençlerin ruh sağlığını iyileştirici çözümler bulunmalı.

Derleyen: Ceren Yavuz