Bilim insanları şimdi insan beynini süper bilgisayar üzerinde simüle etmeye hazırlanan bir proje üzerinde çalışıyorlar, bu hedef uzun zamandır hayal edilen bir dönüm noktası olabilir.
Detaylar haberimizde…
2024 yılında araştırmacılar, bir meyve sineğinin beyninin devrelerinin ilk haritasını tamamladılar.
Küçük boyutuna rağmen, bu organ neredeyse 150 metre uzunluğunda kablo ve 54,5 milyon sinapsı bir kum tanesi büyüklüğünde barındırıyor; bu, bilim insanlarının sinyallerin beyin boyunca nasıl ilerlediğini daha iyi anlamalarını sağlayan şaşırtıcı bir hesaplamalı nöroloji araştırma başarısı.
Dünyanın en yetenekli süper bilgisayarlarından bazılarının önemli ilerlemeleri sayesinde, Almanya’daki Jülich Araştırma Merkezi’ndeki araştırmacılar şimdi çok daha iddialı bir hedefe odaklanmış durumda: tüm insan beyninin ölçeğinde bir simülasyon.
Süper Bilgisayarlar İnsan Beynini Nasıl Simüle Edecek?
On yıl öncesine dayanan İnsan Beyni Projesi gibi önceki girişimler, önemli devlet fonlarına rağmen büyük ölçüde başarısız oldu. Ancak New Scientist’in bildirdiğine göre, Jülich araştırmacıları işleri daha ileriye taşıyabileceklerini düşünüyorlar. Amaç, milyarlarca ateşlenen nöronun simülasyonlarını çalıştırmak için beynin daha küçük bölgelerinin çeşitli modellerini bir süper bilgisayarla bir araya getirmek.
Jülich nörofizik profesörü Markus Diesmann liderliğindeki ekip, simülasyon için Yenilikçi ve Dönüştürücü Exascale Araştırmaları için Ortak Girişim Öncüsü (JUPITER) süper bilgisayarını kullanacak.
JUPITER, TOP500 listesine göre şu anda dünyanın en güçlü dördüncü süper bilgisayarıdır ve binlerce grafik işlem birimine sahip.
Ekip geçen ay, “sinyal üreten bir sinir ağı”nın ölçeklendirilebileceğini ve JUPITER’da çalıştırılabileceğini, böylece beyin korteksindeki 20 milyar nöron ve 100 trilyon bağlantıya etkili bir şekilde eşdeğer bir yapı oluşturabileceğini gösterdi.
Diesmann, simülasyon çalışmaya başladığında, önceki çok daha küçük simülasyonlara kıyasla büyük bir gelişme olabileceğini söyledi.
Ayrıca, “Artık büyük ağların küçük ağlardan niteliksel olarak farklı şeyler yapabildiğini biliyoruz. Büyük ağların farklı olduğu açık.” diyor.
Sonuç olarak, bilim insanları için hâlâ gizemli kalan bir organın sadece yüzeyini kazıyoruz. İnsan beyni ölçeğindeki simülasyonlar bile bize nasıl işlediği hakkında ancak belirli bir ölçüde bilgi verecek.
Sussex Üniversitesi matematiksel fizik profesörü Thomas Nowotny, “Gerçekten beyin inşa edemeyiz. Beyin büyüklüğünde simülasyonlar yapabilsek bile, beynin simülasyonlarını yapamayız.” diyor.
Derleyen: Damla Şayan