Teknoloji, yapay zekâ, bilim ve uzay dünyasından son 24 saatin öne çıkan gelişmelerini derledik.

Starship’in 13. Test Uçuşu

SpaceX, Starship roketinin 13. test uçuşunu bugün gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Fırlatma, önceki iki denemenin motor arızası ve kötü hava koşulları nedeniyle ertelenmesinin ardından bu kez gerçekleşecek. Uçuşta ilk kez yeni nesil Starlink V3 uydularının yörüngeye bırakılması denenecek, ayrıca güçlendirici roketin geri kazanılması ve yükseltilmiş uçuş sistemleri test edilecek. Görev, Starship’in operasyonel hale gelmesi yolunda kritik bir adım olarak görülüyor ve fırlatma penceresi Teksas saatiyle akşam saatlerinde açılacak.

Google’dan Yeni Bir Gemini Modeli

Google, yapay zekâ model ailesine yeni bir halka ekleyerek Gemini 3.6 Flash’ı kullanıma sundu. Model, hız ve maliyet verimliliği öne çıkarılarak tanıtıldı; şirket aynı zamanda daha hafif bir sürüm olan Gemini 3.5 Flash Lite’ı da yayımladı. Bu adım, OpenAI ve Meta’nın son haftalarda art arda duyurduğu yeni modellerle kızışan rekabette Google’ın konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Şirket, yeni modellerin günlük kullanım senaryolarında daha hızlı yanıt süreleri sunacağını belirtiyor.

Çinli Çip Üreticisinden Hong Kong Hamlesi

Şangay merkezli yapay zekâ çip üreticisi MetaX, Hong Kong borsasında halka arz için gizlilik içinde başvuruda bulundu ve yıl sonuna kadar işlem görmeyi hedefliyor. Şirket, geçtiğimiz Aralık ayında Şangay’da yaptığı ilk halka arzda hisseleri yüzde 700 değer kazanmıştı. Biren ve Moore Threads gibi diğer Çinli çip tasarımcılarının da benzer adımlar attığı görülüyor. Bu hareketlilik, çip şirketlerinin yerli işlemci üretimini finanse etme çabalarının hızlandığına işaret ediyor.

Alzheimer’da Uykusuzluğun Gerçek Nedeni

Kentucky Üniversitesi’nden araştırmacılar, Alzheimer hastalarının yüzde 25 ila 45’inde görülen uyku bozukluğunun asıl nedeninin amiloid plaklar değil, beynin bağışıklık hücreleri olan mikroglia olduğunu ortaya koydu. Fare deneylerinde mikroglianın yüzde 87’si baskılandığında hayvanlar gece iki saatten fazla ek derin uyku kazandı, plaklarda ise herhangi bir değişiklik gözlenmedi. Bulgu, plak hedefli ilaçların neden uyku sorunlarını iyileştiremediğini açıklıyor ve yeni tedavi arayışlarına kapı aralıyor.

New Horizons Kuiper Kuşağı’nda Uyandı

NASA’nın New Horizons uzay aracı, Ağustos 2025’te girdiği hazırda bekleme modundan 321 gün sonra uyandı ve iyi durumda olduğunu bildirdi. Araç şu anda Dünya’dan yaklaşık 10 milyar kilometre uzakta, Kuiper Kuşağı bölgesinde bulunuyor. Önümüzdeki haftalarda, güneş rüzgârının yavaşlayıp yıldızlararası parçacıklarla karıştığı bölgeyi incelemeye başlayacak; bu sınırı şimdiye kadar sadece Voyager sondaları geçebilmişti. Araçtan gelen sinyalin Dünya’ya ulaşması yaklaşık dokuz saat sürüyor.

Webb Teleskobu’ndan Kara Delik Görüntüleri

James Webb Uzay Teleskobu, Centaurus Kümesi’ndeki NGC 4696 galaksisinin merkezindeki süper kütleli kara deliği besleyen gaz akışlarının şimdiye kadarki en net görüntülerini yakaladı. Görüntülerde, kara deliğe uzanan devasa bir gaz filamentinin, saniyede 600 kilometre hızla dönen 800 ışık yılı genişliğindeki bir diske bağlandığı görülüyor. Bulgular, kara deliğin fışkırttığı jetlerin çevredeki gazı ısıttığını, bu gazın sonradan soğuyup tekrar diske çekildiğini ve böylece kara deliğin kendi yakıtını geri dönüştürdüğünü gösteriyor.

Japonya’da Yeni Bir Dev Semender Türü

Japon araştırmacılar, Kyushu Adası’nda 1990’larda bulunup uzun süre incelenmeyen üç fosil omuru yeniden ele alarak yeni bir dev semender cinsi ve türü tanımladı. Limnospondylus ajimuensis adı verilen hayvanın 3,5 milyon yıl önce göllerde yaşadığı ve yaklaşık 1,1 metre uzunluğa ulaşabildiği belirlendi. Keşif, bugüne kadar tanımlanmış canlı ve soyu tükenmiş dev semender cinslerinin sayısını altıya çıkararak bu grubun evrim tarihine yeni bir halka ekliyor.

Gizli Kalmış Beyaz Cüceler Bulundu

Astronomlar, Hubble Uzay Teleskobu’nun morötesi gözlemleri sayesinde, Dünya’ya 65 ışık yılı uzaklığa kadar olan dört sistemde, parlak kırmızı cüce yıldızların ışığı altında uzun süre gizli kalmış beyaz cüceleri ortaya çıkardı. Bu ölü yıldızlardan biri, Güneş’e en yakın dokuzuncu beyaz cüce olarak kayıtlara geçti ve varlığının kesinleşmesi neredeyse otuz yıl sürdü. Araştırmacılara göre yakın çevremizde henüz keşfedilmemiş 9-10 benzer çift sistem daha bulunabilir.